Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

13.03.2020

Zwiększone kompetencje wojewody w celu walki z koronawirusem. Czy słusznie?

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Pojawienie się w Polsce pierwszych przypadków zakażenia koronawirusem, zainicjowało podjęcie natychmiastowych prac nad specjalną ustawą, która zdaniem rządzących ma pomóc w zminimalizowaniu zagrożenia jego rozprzestrzeniania się. Szczególnie szerokie kompetencje zostały przyznane wojewodom. Zakres jego uprawnień zaskakuje.

W ekspresowym tempie przygotowano i uchwalono ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa). Jej projekt wpłynął do Sejmu 1 marca 2020 roku a już 2 marca ustawa została przyjęta przez niego przyjęta.
W dniu 3 marca trafiła do Senatu, a już 6 marca została przekazana Prezydentowi RP do podpisu. Ustawa obowiązuje od 8 marca.

Pewnym zaskoczeniem jest decyzja o przygotowaniu ustawy, która odnosi się ściśle do konkretnego przypadku a mianowicie walki z koronawirusem. Na szczególną uwagę zasługuje nadanie w nowej ustawie bardzo szerokich uprawnień dla wojewody. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu do projektu ustawy, celem było umożliwienie sprawnej realizacji zadań w walce z rozprzestrzeniającym się wirusem COVID-19. Nie podano jednak szczegółowych wyjaśnień, z czego wynika tak duże wzmocnienie kompetencji przedstawiciela rządu w województwie.  

W polskim porządku prawnym nie brakuje regulacji, które określają zasady podejmowania skutecznych działań w różnych sytuacjach kryzysowych, mowa tu o ustawie z dnia z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym. Także ustawa z dnia z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, normuje zasady organizacji i określa kompetencje poszczególnych organów w walce z epidemią. Akt ten został wprowadzony celowo, aby sprostać pojawiającym się wyzwaniom epidemiologicznym (eradykacja ospy prawdziwej, pojawienie się AIDS, nowych wirusowych gorączek krwotocznych – jak Ebola czy zespołu SARS). Wprowadzenie tychże przepisów wymuszone zostało niejako zwiększającym się zagrożeniem przenoszenia chorób zakaźnych, które mogą być przenoszone do Polski z odległych regionów świata, a przeciw którym nie ma skutecznych leków ani szczepionek.[1]

Wymienione akty prawne wprowadzają już podział kompetencji pomiędzy wojewodą, a wójtem, czy starostą w celu podejmowania działań organizacyjnych, prewencyjnych czy też porządkowych. Nie można także zapominać o Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, które umożliwia władzy centralnej kontrolę w przypadkach stanowiących zagrożenie dla obywateli.

Zgodnie z przepisami nowo wprowadzonej ustawy, w celu przeciwdziałania COVID-19 wojewoda może wydawać polecenia obowiązujące wszystkie organy administracji rządowej działające w województwie i państwowe osoby prawne, organy samorządu terytorialnego (zarówno organy stanowiące jak i wykonawcze), samorządowe osoby prawne oraz samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Polecenia podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Nie sprecyzowano jednak w jakiej formie będą wydawane. Czy będzie to np. w drodze decyzji oraz, czy przewiduje się jakikolwiek środek zaskarżenia? Poza tym jeżeli wniesie o to wojewoda, także i premier po poinformowaniu ministra gospodarki może np. przedsiębiorcom, wydać w drodze decyzji administracyjnej polecenia, które podlegać będą natychmiastowemu wykonaniu. Decyzja ta nie będzie wymagała uzasadnienia. Niezależnie od podmiotu, dopuszczono również możliwość wydawania poleceń w formie ustnej, telefonicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub innych środków łączności.

W ustawie nie sprecyzowano, w jakim konkretnie obszarze spraw mogą być wydawane polecenia przez wojewodę. Wyjaśniono jedynie, że nie mogą one dotyczyć rozstrzygnięć co do istoty sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, a także czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych oraz czynności z zakresu ścigania wykroczeń, które podejmowane są wyłącznie przez organy ścigania  np. policję i prokuraturę.

Pomimo wyłączenia niektórych spraw, zakres ingerencji władczych wojewody i tak pozostaje szeroki, można zatem pokusić się o stwierdzenie, że jest niemal nieograniczony.   Przez to powala wpływać m.in na gminy i powiaty,  a  zarazem ograniczać ich samodzielność.

Jak dotąd dotychczasowe regulacje ustawowe określające sposoby radzenia sobie z epidemią i sytuacją kryzysową nie okazały się nieskuteczne wobec problemu z jaki przyszło nam się aktualnie zmierzyć. Ostatnie decyzje rządzących wskazują, że uznała je jednak za niewystarczające. Oczywiste jest, że zdrowie i życie jest najwyższym dobrem i należy je chronić. Jednak czy niczym prawie nieograniczona ingerencja wojewody, rzeczywiście usprawni walkę z wirusem? Czy COVID-19 nie jest może pretekstem do poszerzania wpływów w samorządach?

 


[1] Druk nr 324, Uzasadnienie do projektu ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
TAGI:
Samorząd
DZIAŁY:
Inne

Autor artykułu

Natalia Błaszczyk

Radca prawny w dziale prawa administracyjnego

Więcej z Przepisów §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj