Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

20.02.2019

Przepisy dotyczące budżetów obywatelskich do zmiany?

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Do Sejmu wpłynął poselski projekt zmiany ustawy o samorządzie gminnym dotyczący budżetów obywatelskich. Nie jest to jedyna propozycja zmian w tym zakresie.

Ustawowa regulacja budżetów obywatelskich

Ustawą z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych dokonano nowelizacji wszystkich trzech ustrojowych ustaw samorządowych. Wprowadzone wówczas zmiany – znajdujące zastosowanie od początku obecnej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego – dotyczyły m.in. budżetów obywatelskich. Ustawodawca zdecydował się wprowadzić wyraźną podstawę prawną dla tej szczególnej formy partycypacji społecznej znacząco usztywniając dotychczasowe rozwiązania w tym zakresie. Wprowadzone zmiany – uznawane za byt sztywne i nieuwzględniające dotychczasowej praktyki samorządowej – od samego początku spotkały się z dość ostrą krytyką środowisk samorządowych.

Zarzuty dotyczyły m.in. ograniczenia możliwości tworzenia na poziomie gminnym odrębnych puli środków w ramach budżetu obywatelskiego wyłącznie dla poszczególnych jednostek pomocniczych lub ich grup. W konsekwencji pule te nie mogły być tworzone w oparciu o inne kryteria, jak również nie mogły być wyodrębniane w gminach, które nie utworzyły jednostek pomocniczych.

Poselski projekt zmian

Wychodząc naprzeciw postulatom samorządowym projekt zmian w przedmiotowym zakresie przedłożyli posłowie Klubu parlamentarnego Kukiz 15. Proponują oni, aby środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogły być dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części. Podział gminy na odpowiednie części w sprawach związanych z budżetem obywatelskim ustala rada gminy w drodze uchwały. Ustawa nowelizująca miałaby wejść w życie w terminie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Projekt ustawy nowelizującej nie zawiera żadnych przepisów przejściowych.

Projektodawcy w uzasadnieniu swojego projektu wskazali, iż w obecnym stanie prawnym „jednostki pomocnicze gmin takie jak: dzielnice, osiedla, sołectwa nie mogą być dzielone na mniejsze obszary w celu otrzymania środków w ramach budżetu obywatelskiego. Taki sposób rozdziału środków eliminuje obszary o mniejszym zaludnieniu, podczas gdy to te obszary potrzebują najwięcej inwestycji. Uniemożliwia też gminom swobodę w dysponowaniu swoimi środkami w ramach części jednostek pomocniczych, w tym części dwóch lub więcej jednostek pomocniczych, które realizują wspólny projekt.”. Jednocześnie wskazali oni, iż dzięki zaproponowanym zmianom „obszary mniejsze od jednostek pomocniczych lub też znajdujące się na terenie dwóch lub więcej jednostek pomocniczych będą mogły być finansowane w ramach puli środków z budżetu obywatelskiego. Spowoduje to możliwość finansowania projektów w niedoinwestowanych częściach gmin, które rozwijają się w zbyt wolnym tempie.

Propozycje zmian Związku Miast Polskich

Niestety projekt Kukiz 15 nie uwzględnia szeregu innych postulatów związanych z budżetem obywatelskim sformułowanych wiele miesięcy temu przez Związek Miast Polskich. ZMP już w marcu 2018 roku apelował, aby w ustawach posługiwać się jednocześnie określeniami budżet obywatelski i budżet partycypacyjny, co pozwoli na zachowanie dotychczas funkcjonujących w wielu miastach rozwiązań. Jednocześnie samorządowcy zrzeszeni w jednej z największych organizacji samorządowych postulowali wykreślenie z ustawy o samorządzie gminnym nakazujących wybór projektów w ramach budżetu obywatelskiego (partycypacyjnego) wyłącznie w drodze głosowania bezpośredniego. Proponowali także uelastycznienie przepisów dotyczących pul wydzielanych w ramach budżetu obywatelskiego (partycypacyjnego) oraz przepisów dotyczących uchwał rad gmin określających zasady i tryb przeprowadzania budżetu obywatelskiego. Niestety do dnia dzisiejszego stanowisko ZMP nie spotkało się z żadną oficjalną reakcją.

Stanowisko Zrzeszenia Gmin Województwa Lubuskiego i OPOSu

Także Zrzeszenie Gmin Województwa Lubuskiego zajęło stanowisko w sprawie konieczności zmian przepisów dotyczących budżetu obywatelskiego. Samorządowych z województwa lubuskiego zwrócili uwagę na niezwykle szeroki krąg podmiotów mogących wziąć udział w konsultacjach społecznych związanych z budżetem obywatelskim (każdy mieszkaniec gminy). Zwrócili także uwagę na brak możliwości tworzenia puli tematycznych.

Stanowisko Zrzeszenia Gmin Województwa Lubuskiego zostało poparte przez pozostałe regionalne organizacje samorządowe współpracujące w ramach Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych (OPOS).

Podsumowanie

Przepisy dotyczące budżetów obywatelskich wymagają pilnej nowelizacji. Nowelizacja ta nie może dotyczyć jedynie wybranych fragmentów obecnej regulacji, lecz musi mieć charakter całościowy. Musi być ona przy tym połączona ze zmianami we wszystkich trzech ustrojowych ustawach samorządowych, a nie tylko ustawie o samorządzie gminnym. Należy mieć nadzieję, że potrzeba zmian w przedmiotowym zakresie zostanie możliwie szybko dostrzeżona przez parlamentarzystów.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Autor artykułu

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Więcej z Przepisów §

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj