30.08.2016


Jaka dieta przysługuje radnemu będącemu jednocześnie sołtysem?

KATEGORIA: Wokanda

Zdaniem Wojewody Podlaskiego osoba będąca jednocześnie sołtysem i radnym winna otrzymywać dwie niezależne diety z uwagi na pełnienie dwóch niezależnych funkcji społecznych.

Rozstrzygnięciem nadzorczym nr NK-II.4131.110.2016.MA z dnia 19 lipca 2016 r. Wojewoda Podlaski orzekł częściową nieważność uchwały rady gminy w sprawie ustalenia wysokości diet radnym i sołtysom oraz zwrotu kosztów podróży służbowych radnym.

Powyższy akt nadzoru zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Rada gminy w uchwale w sprawie ustalenia wysokości diet radnym i sołtysom oraz zwrotu kosztów podróży służbowych radnym zamieściła zapis, z którego wynika, że zryczałtowana dieta przysługująca sołtysom za każdorazowy udział w sesji rady gminy nie przysługuje sołtysowi w przypadku, gdy pobiera dietę jako radny.

Wojewoda Podlaski w rozstrzygnięciu nadzorczym wskazał, że stosownie do treści art. 25 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym [dalej także u.s.g.], radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów  podróży  służbowych,  natomiast  w  myśl  art.  37b  ust.  1  u.s.g.  analogiczne uprawnienia przysługują przewodniczącym organów wykonawczych jednostek pomocniczych (m.in. sołtysom). Oznacza to, że przepisy u.s.g. zawierają dwie niezależne podstawy prawne do przyznania diet różnym podmiotom występującym w gminie, a mianowicie: radnym i przewodniczącym organów wykonawczych jednostek pomocniczych. Z literalnego brzmienia art. 37b ust. 1 u.s.g. wynika przy tym, że sołtysom dieta może być przyznana, lecz nie musi - zależy to wyłącznie od woli rady gminy.

Zdaniem Wojewody przepisy powoływanych art. 25 ust. 4 i 37b ust. 1 u.s.g. nie regulują sytuacji, gdy dana osoba jest jednocześnie radnym pobierającym z tego tytułu diety i sołtysem, w stosunku do którego rada gminy wprowadziła prawo do pobierania diet i zwrotu kosztów podróży dla sołtysów. Wojewoda zaznaczył przy tym, że przepisy cytowanych artykułów nie wykluczają się wzajemnie. Ustawa o samorządzie gminnym nie pozbawia prawa do diety i zwrotu kosztów podróży sołtysa z tego tytułu, że jest on radnym.

W ocenie organu nadzoru, treść kwestionowanego zapisu powoduje dyskryminację pewnej grupy osób, znajdujących się w takiej samej sytuacji, uprawnionych do otrzymania diety. Unormowania zamieszczone w art. 25 ust. 4 i w art. 37b u.s.g. funkcjonują w systemie prawnym niezależnie od siebie, co oznacza, że osoba będąca jednocześnie radnym i sołtysem winna otrzymywać dwie niezależne diety z uwagi na pełnienie dwóch niezależnych funkcji społecznych. Ograniczenie prawa obywateli musi bowiem posiadać umocowanie w przepisie ustawowym, a obowiązujące unormowania prawne takich ograniczeń nie wprowadzają (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 197/08). Co więcej, w ocenie organu nadzoru, takie ograniczenia naruszałoby również zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

W podobnym tonie wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r., (sygn. akt II SA/Rz 496/13) stwierdził, że: „Rada wskazując pośród zasad przyznawania diet radnym regułę, zgodnie z którą radnemu pełniącemu kilka funkcji przysługuje tylko jedna dieta działała z naruszeniem art. 25 ust. 4 w związku z art. 37b ust. 1 u.s.g. Z treści art. 25 ust. 4 u.s.g. wynika jednoznacznie, że radnemu przysługują diety z tytułu wykonywania mandatu radnego. Z kolei z art. 37b ust. 1 u.s.g. wypływa uprawnienie rady do ustanowienia zasad, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży. W sytuacji, gdy rada decyduje się na określenie tych zasad dla przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej, a osoba ta jest radnym, któremu z mocy prawa przysługuje dieta, to dla takiego podmiotu istnieją dwa tytuły prawne uprawniające do wypłaty stosownych diet. W konsekwencji Rada (...) nie mogła ograniczyć  tego  uprawnienia  do  przyznania  tylko  jednej  diety  w  najwyższej  wysokości,  (...)” (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 496/13).



Autor:
Mateusz Karciarz

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego



Michał Jagodziński

asystent, interesuje się prawem administracyjnym


TAGI: Rada gminy, Radny, Rozstrzygnięcie nadzorcze, Samorząd,



Tekst pochodzi z portalu Prawo Dla Samorządu