03.07.2024


Instalacje OZE oraz usuwanie azbestu przez gminy bez VAT

KATEGORIA: Praktyka

Minister Finansów wydał interpretację ogólną, w której potwierdził, że jednostki samorządu terytorialnego realizując projekty w zakresie instalacji systemów OZE i usuwania azbestu nie działają w charakterze podatników VAT. W konsekwencji wykonywane przez nie czynności nie podlegają opodatkowaniu. Interpretacja jest następstwem wyroków TSUE, które wpłynęły na zmianę dotychczasowej linii interpretacyjnej. Wyjaśniono również, jak mogą podstępować jednostki, które do tej pory opodatkowywały tego typu czynności.

Przełomowe wyroki TSUE

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w marcu 2023 roku wydał ważne dla gmin wyroki o sygn. C-612/21 oraz C-616/21. Ich meritum sprowadza się do uznania, że  JST nie podlegają opodatkowaniu VAT w zakresie otrzymanych dotacji oraz wpłat mieszkańców na cele związane z instalacją systemów OZE i usuwania azbestu na nieruchomościach mieszkańców. Zdaniem TSUE działalność JST w omawianej sytuacji nie ma charakteru gospodarczego, przez co jednostki nie działają w charakterze podatnika. JST pełnią jedynie rolę organizatora całego przedsięwzięcia m.in. wybierając wykonawcę w drodze przetargu, podpisując umowy z mieszkańcami oraz rozliczając cały projekt. Działania nie są zatem związane z działalnością gospodarczą. W rezultacie podejmowane czynności nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Powyższe wyroki mają istotny wpływ na dotychczasową praktykę stosowaną prze gminy, a wynikającą z odmiennej linii interpretacyjnej prezentowanej przez organy podatkowe. Z tego względu Minister zdecydował się na wydanie interpretacji ogólnej w celu zapobieżenia powstawaniu wątpliwości interpretacyjnych oraz zapewnieniu jednolitego stosowania przepisów w tym zakresie przez organy podatkowe. W interpretacji określono również sposób postępowania przez gminy, które stosowały rozwiązania zgodne z ówczesnym stanowiskiem organów podatkowych.

Zmiana postępowania oraz możliwość korygowania rozliczeń

Zgodnie z interpretacją ogólną z 2 maja 2024 r. gminy, które do tej pory rozliczały VAT w zakresie omawianych projektów mogą stosować dotychczasowy sposób rozliczeń jeszcze przez 3 miesiące od końca miesiąca, w którym opublikowano omawianą interpretację tj. do końca sierpnia 2024.

Jest to szczególnie ważne w przypadku programów, które są aktualnie w toku. Zapewnia bowiem czas niezbędny na dostosowanie oraz wdrożenie zmian w przyszłości.

Minister wskazał również na możliwość (a nie obowiązek) dokonania korekt dotychczasowych rozliczeń. Zwrócił jednak uwagę, że korekta podatku należnego wiązać się będzie jednocześnie z koniecznością:

  1. korekty odliczonego podatku naliczonego zawartego we wszystkich wydatkach związanych z realizacją omawianych programów (zarówno w zakresie wydatków bezpośrednich jak i pośrednich),
  2. weryfikacji wysokości prewspółczynnika stosowanego w latach objętych korektą,
  3. a w niektórych przypadkach również korekty rozliczeń z instytucjami finansującymi.

Wydaną interpretację ogólną zasadniczo należy ocenić pozytywnie. Rozwiała bowiem część wątpliwości, jakie pojawiły się po wyrokach TSUE, w  gminach które realizowały tego typu projekty. Niestety interpretacja ogólna odnosi się wyłącznie do programów związanych z instalacją systemów OZE oraz usuwania azbestu. Nie zapewnia zatem ochrony prawnej w zakresie innych programów, w których pojawiają się innego rodzaju świadczenia na rzecz mieszkańców.



Autor:
Katarzyna Lewandowska

doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Ziemski & Partners w Poznaniu, konsultant, specjalizuje się w zakresie podatków dochodowych oraz podatków i opłat lokalnych.



Kacper Grajewski

asystent w ZIEMSKI&PARTNERS Kancelaria Prawna w Poznaniu, interesuje się prawem podatkowym


TAGI: Dofinansowanie, Gmina, Instalacja OZE, JST, Minister Finansów, Podatek VAT, Podatnik, TSUE, Usuwanie azbestu, VAT,



Tekst pochodzi z portalu Prawo Dla Samorządu