Minister potwierdza: istnieje możliwość obsadzenia stanowiska sekretarza gminy w drodze awansu wewnętrznego

W odpowiedzi na interpelację poselską z dnia 27 sierpnia 2026 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość obsadzenia stanowiska sekretarza gminy (analogicznie w przypadku powiatu lub województwa) w drodze tzw. awansu wewnętrznego.

W sierpniu bieżącego roku do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skierowano interpelacje poselską[1] w sprawie wykładni przepisów ustawy dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych[2]. W jej treści wskazano, że istnieją poważne wątpliwości w zakresie interpretacji przepisów dotyczących stanowiska sekretarza jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiatu lub województwa). Z jednej strony przytoczona ustawa podkreśla szczególny charakter tego stanowiska, który dodatkowo uwypuklają regulacje wskazujące, że na wolne stanowiska urzędnicze przewiduje się, co do zasady, otwarty i konkurencyjny nabór. Z drugiej zaś strony dopuszcza ona także możliwość przeniesienia pracownika samorządowego na wyższe stanowisko w drodze tzw. awansu wewnętrznego. W praktyce przepisy dotyczące awansu wewnętrznego stają się niekiedy podstawą do obsadzenia stanowiska sekretarza bez przeprowadzenia otwartego naboru.

Autor interpelacji podkreślił, że praktyka stosowania przytoczonych wyżej regulacji jest niejednolita w skali kraju. Prowadzi to do sytuacji, w której te same przepisy są interpretowane w odmienny sposób przez poszczególne samorządy, co w konsekwencji prowadzi do tego, że w jednej jednostce stanowisko sekretarza jest obsadzane po przeprowadzeniu otwartego naboru, a w innej – poprzez awans wewnętrzny, bez umożliwienia ubiegania się o stanowisko osobom spoza urzędu. Mając to na uwadze, wystąpił on do Ministra z zapytaniem, jakie jest oficjalne stanowisko ministerstwa w tej sprawie.

Odpowiedź resortu

W odpowiedzi z dnia 27 sierpnia 2026 r.[3] wskazano, że żaden przepis ustawy o pracownikach samorządowych nie wyłącza możliwości stosowania wobec stanowiska sekretarza jednostki samorządu terytorialnego regulacji przewidującej możliwość przeniesienia na wyższe stanowisko pracownika samorządowego, który wykazuję się inicjatywą w pracy i sumiennie wykonuje swoje obowiązki (tj. w drodze awansu wewnętrznego). W świetle obowiązujących przepisów działanie takie jest zatem jak najbardziej akceptowalne. Co więcej, w opinii ministerstwa, samo awansowanie pracownika zajmującego stanowisko urzędnicze nie oznacza naruszenia zasady otwartego naboru do służby publicznej. Zasadą jest bowiem, że dana osoba będąc zatrudniona na stanowisku urzędniczym musiała wcześniej wziąć udział w otwartym naborze, aby znaleźć się w grupie stanowisk urzędniczych.

Na zakończeniu przesłanej odpowiedzi przypomniano, że wprowadzenie regulacji dotyczącej możliwości promowania pracownika samorządowego w ramach awansu wewnętrznego było odpowiedzią na postulaty środowisk samorządowych, które zwracały uwagę na konieczność uelastycznienia przepisów prawa dotyczących otwartego i konkurencyjnego naboru. Przyjęcie tego typu rozwiązań miało pozwolić samorządom na pełniejsze zagospodarowanie własnych kadr, zwłaszcza przy obsadzaniu kluczowych stanowisk w aparacie urzędniczym danej jednostki.

Utrwalenie linii interpretacyjnej

Przedstawione przez Ministra stanowisko wpisuje się w dłuższą linię interpretacyjną dopuszczającą możliwość obsadzenia stanowiska sekretarza gminy, powiatu lub województwa
w drodze awansu wewnętrznego. Przykładowo, pogląd taki został w ostatnim czasie zajęty także przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Gdańsku[4].

Tak przedstawioną wykładnię przepisów należy jak najbardziej zaaprobować. Z ustawy o pracownikach samorządowych nie wynika bowiem jednoznaczny zakaz obsadzania funkcji sekretarza w drodze awansu wewnętrznego. Przyjmowanie odmiennej wykładni przepisów ustawowych byłoby zatem nieuzasadnioną ingerencją w sferę autonomii jednostek samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście swobody kształtowania zatrudnienia w jednostkach im podległych.

Nie należy jednak zapominać, że w praktyce, zwłaszcza w kontekście opinii prezentowanych przez część organów kontroli i nadzoru, prezentowany jest również pogląd odmienny, wyłączający możliwość obsadzenia stanowiska sekretarza w drodze awansu wewnętrznego.
W ostatnim czasie przeciw takiej możliwości wypowiedziała się Regionalna Izba Obrachunkowa w Szczecinie[5].

Wydaje się, że wydanie pojedynczej odpowiedzi na interpelację poselską nie zamknie sporu wykładniczego w tej sprawie. Można zaryzykować stwierdzenie, że dopiero interwencja ustawodawcy w tekst ustawy o pracownikach samorządowych i przyjęcie jednoznacznego brzmienia spornych przepisów mogłoby doprowadzić do wykształcenia się jednolitej praktyki ich stosowania.

[1] Interpelacja nr 19202 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zasad obsadzania stanowiska sekretarza gminy, miasta i powiatu oraz rozbieżności interpretacyjnych dotyczących możliwości awansu wewnętrznego, Sejm X Kadencji,

https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DX2CL4&view=6 (dostęp: 11.09.2026).

[2] Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1135).

[3] Odpowiedź na interpelację nr 19202 w sprawie zasad obsadzania stanowiska sekretarza gminy, miasta i powiatu oraz rozbieżności interpretacyjnych dotyczących możliwości awansu wewnętrznego, Sejm X Kadencji,

https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DXDJCD&view=6 (dostęp:11.09.2026).

[4] Wyjaśnienie RIO w Gdańsku z dnia 16 października 2025 r., znak RP.63.54.2025.

[5] Uchwała nr XXXI.123.S.2025 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie rozpatrzenia zastrzeżeń zgłoszonych przez Wójta Gminy Dygowo do wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym.