Jak będą kształtować się zarobki prezesów spółek komunalnych w 2027 r.?

Projekt ustawy okołobudżetowej na rok 2027 przewiduje jedynie nieznaczny wzrost podstawy wymiaru wynagrodzeń osób pełniących funkcje w organach m.in. spółek komunalnych.

Zasady kształtowania wynagrodzeń

Ustawodawca określił zasady kształtowania wynagrodzeń należnych członkom organów spółek[1], w których uczestniczą m.in. gminy. Wynika z nich – w  uproszczeniu – że organy wykonawcze gmin oraz osoby wskazane do pełnienia funkcji w organach nadzorczych spółek z udziałem gmin są obowiązane (stosownie do swojej roli) do wdrożenia reguł wynikających z u.z.k.w. (np. poprzez podjęcie odpowiednich uchwał)[2].

Zamiast ustalenia sztywnych stawek przepisy określają ramy, w których należy się zmieścić. W przypadku członków organów zarządzających spółkami (np. tytułowych prezesów spółek) podstawowe znaczenie ma podział wynagrodzenia na część stałą i zmienną. Część stała wynagrodzenia co do zasady powinna być określana jako iloczyn „podstawy wymiaru” oraz wymienionej w ustawie „krotności”, uzależnionej od cech danej spółki[3].

Podstawą wymiaru – zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 11 u.z.k.w. – jest teoretycznie wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jednak w praktyce, już od dekady, owa „podstawa wymiaru” jest ustalana w innej wysokości na mocy ustaw okołobudżetowych na danych rok. Wieloletnie obniżenie i „zamrożenie” tego wskaźnika (a następnie jedynie delikatne podwyższenie) sprawiło, że obecnie znajduje się on znacznie poniżej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Przykładowo w 2026 r. podstawa wymiaru wynosiła 4535,89 zł[4] wobec kwoty 9228,30 zł ogłoszonej w komunikacie Prezesa GUS za czwarty kwartał 2025 r.[5]. Jest to zatem znacząca różnica.

Projekt ustawy okołobudżetowej na 2027 r.

Aby obniżenie podstawy wymiaru nadal obowiązywało, konieczne jest przyjęcie regulacji obejmującej kolejny rok – i jak najbardziej można się tego spodziewać. Na stronach Rządowego Centrum Legislacji znajduje się projekt ustawy okołobudżetowej na rok 2027 r.[6]. Zgodnie z art. 1 projektu w roku 2027 podstawę wymiaru, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 11 u.z.k.w., stanowić ma kwota 4 671,97 zł.

Z uzasadnienia projektu wynika, że założeniem był wzrost podstawy wymiaru o „o wskaźnik 103,0%” – odpowiadający wysokości średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.

Uwagi Ministra Aktywów Państwowych i ich wycofanie

Przeciw tym założeniom wystąpił Minister Aktywów Państwowych. W pkt 1 pisma z 8 września 2026 r. przedstawił argumentację za znaczącym podwyższeniem podstawy wymiaru. Zauważył, że brak jej urealnienia przez 11 lat skutkuje trudnościami z pozyskaniem wykwalifikowanych kandydatów do zarządów i rad nadzorczych. Wskazał, że aby, podwyższyć wynagrodzenia, Skarb Państwa korzysta z wyjątków przewidzianych w przepisach u.z.k.w.[7], nie jest to jednak rozwiązanie systemowe. Podkreślił, że kwota zaproponowana w projekcie ustawy okołobudżetowej na rok 2027 r. jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Minister Aktywów Państwowych zaproponował więc, by podstawa wymiaru w 2027 r. została ustalona w kwocie 6 299,84 zł[8].

Jednak – co ciekawe – już w piśmie z 14 września 2026 r. Minister Aktywów Państwowych przekazał, że uwagi te zostały przesłane przez pomyłkę i zostają wycofane[9].

Co dalej?

Wiele wskazuje więc na to, że podstawa wymiaru w 2027 r. wyniesienie mniej niż 5 tysięcy złotych. W takim wypadku w „najmniejszych” spółkach komunalnych część stała wynagrodzenia członka zarządu co do zasady powinna wahać się między tą kwotą a ponad 14 tysiącami złotych. Oczywiście nie daje to odpowiedzi na pytanie o to, jaka będzie wysokość wynagrodzeń w konkretnych przypadkach. Zależy ona bowiem od brzmienia odpowiednich uchwał oraz treści umów zawieranych z członkami zarządu (nie mówiąc już o części zmiennej wynagrodzenia, również przewidzianej ustawą).

Choć coraz więcej samorządów jest świadoma obowiązków wynikających z u.z.k.w., niekiedy umykają im przepisy ustaw okołobudżetowych. Najwyższa Izba Kontroli w ostatnich latach kilkukrotnie zwracała uwagę na kwestię prawidłowego kształtowania wynagrodzeń w spółkach komunalnych[10]. Ponadto od 2017 r. obowiązuje art. 12a u.z.k.w., przewidujący grzywnę za uporczywe uchylanie się od wynikającego z u.z.k.w. obowiązku podejmowania działań mających na celu ukształtowanie i stosowanie w spółce zasad wynagradzania członków organu zarządzającego i członków organu nadzorczego.

[1] Tj. organów zarządzających i nadzorczych, a więc np. zarządu i rady nadzorczej w spółce z o.o.

[2] Ustawa z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1907 ze zm.), dalej jako: u.z.k.w.

[3] Art. 4 ust. 1 i 2 u.z.k.w.

Przykładowo część stałą wynagrodzenia członka organu zarządzającego ustala się z uwzględnieniem skali działalności spółki, w szczególności wartości jej aktywów, osiąganych przychodów i wielkości zatrudnienia, w wysokości od jednokrotności do trzykrotności podstawy wymiaru – dla spółki, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła przynajmniej dwie poniższe przesłanki:

a) zatrudniała średniorocznie do 10 pracowników,

b) osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych niższy niż równowartość w złotych 2 milionów euro,

c) sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat były niższe niż równowartość w złotych 2 milionów euro.

Kolejne progi powiązane zostały z wyższymi „widełkami”.

[4] Art. 1 ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 (Dz. U. poz. 1840).

[5] Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2025 r (Dz. Urz. GUS z 2026 r. poz. 2).

[6] https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12414005/katalog/13223510#13223510 [dostęp: 16.09.2026 r.].

[7] O przypadkach, w których możliwe jest odstępstwo od typowych reguł ustalania części stałej, stanowi art. 4 ust. 3 u.z.k.w.

[8] https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12414005/13223498/13223501/dokument796868.pdf [dostęp: 16.09.2026 r.].

[9] https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12414005/13223498/13223501/dokument797126.pdf [dostęp: 16.09.2026 r.].

[10] Np. informacja o wynikach kontroli „Przestrzeganie przepisów o zasadach wynagradzania członków zarządów i rad nadzorczych spółek komunalnych”, LLU.430.4.2024, https://www.nik.gov.pl/plik/id,30446,vp,33488.pdf [dostęp: 16.09.2026 r.].