Czy ktoś rozpatrzy skargę na sołtysa?

W ocenie Wojewody Śląskiego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do rozpatrywania skarg na sołtysa przez radę gminy.

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie rozpatrzenia skargi na sołtysa, która została uznana za bezzasadną.

Wojewoda Śląski uznał, że doszło do istotnego naruszenia prawa, uzasadniającym uznanie uchwały za nieważną w całości[1].

Wskazał, że zgodnie z art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[2] rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych. W ocenie Wojewody również żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego[3] nie zastrzega właściwości rady gminy w zakresie skarg na sołtysów.

Zdaniem organu nadzoru „wydaje się”, że wolą ustawodawcy było regulowanie kwestii rozpatrywania skarg na organy jednostek pomocniczych gminy w statutach tych jednostek. W statucie sołectwa, którego organem był w danej sprawie sołtys, znajdował się przepis zastrzegający nadzór nad sołectwem do właściwości rady gminy. Nie odnosił się on jednak wprost do rozpatrywania skarg.

Co ciekawe Wojewoda wyraził stanowisko, że nawet gdyby statut ten upoważniał radę gminy do rozpatrzenia skargi na sołtysa, to i tak nie następowałoby to w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W konsekwencji Wojewoda uznał, że rada gminy działała bez podstawy prawnej, co uzasadniało wyeliminowanie uchwały z obrotu w całości.

W rozstrzygnięciu Wojewody Śląskiego zwraca uwagę zwłaszcza teza, że rozpatrywanie skarg na organy jednostek pomocniczych nie powinno następować w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. W praktyce – w przypadku braku bardzo szczegółowej regulacji w statucie – oznaczałoby to albo pozbawienie skarżących wielu gwarancji przewidzianych Kodeksem (w tym odpowiedniego uzasadnienia), albo wymagało poszukiwania podstawy do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu (albo wręcz wywodzenia pewnych reguł z ogólnych regulacji konstytucyjnych). Omawiana problematyka nie jest jednoznaczna. Przykładowo dla Wojewody Lubuskiego przepis statutu sołectwa zastrzegający nadzór rady gminy nad sołectwem był wystarczający, by nie zakwestionować właściwości tej rady do rozpatrzenia skargi na sołtysa. Ponadto Wojewoda ocenił postępowanie rady z perspektywy zgodności z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego[4].

[1] Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 3 lipca 2026 r., NPII.4131.1.427.2026.

[2] Dz. U. z 2026 r. poz. 662.

[3] Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).

[4] Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubuskiego z dnia 8 marca 2023 r., NK-I.4131.21.2023.DDud. Por. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 2 grudnia 2022 r., http://p-1.4131.357.2022.kn.