Pełnomocnictwo w postępowaniu przed WSA nie daje umocowania do wniesienia środka zaskarżenia od niekorzystnego orzeczenia

W dniu 3 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął drugą w tym roku uchwałę dotyczącą prawidłowej interpretacji przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi (sygn. akt: III OPS 3/25).

Na postawione, z wniosku Prezesa NSA, pytanie: ,, Czy zgodnie z art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 175 § 1 oraz art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (…) pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną?”

W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się w tym zakresie rozbieżność. W myśl pierwszego z poglądów prezentowanego w orzecznictwie, pełnomocnictwo do działania przed WSA należy interpretować ściśle – uprawnia do działania tylko przed tym sądem i nie obejmuje etapu postępowania II-instancyjnego. W myśl drugiego z poglądów – pełnomocnictwo (zarówno ogólne jak i do prowadzenia poszczególnej sprawy) obejmuje umocowanie do wszystkich łączących się z postępowaniem czynności, a więc także do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku (zażalenia od postanowienia) sądu I instancji.

NSA w uchwale opowiedział się za pierwszym ze stanowisk.

Sąd zajął tym samym stanowisko odmienne od prezentowanego w ramach postępowania przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

RPO, kierując się wykładnią celowościową, w piśmie z dnia 6 października 2025 r. (znak: V.511.540.2025.DG) stanął na stanowisku, iż pełnomocnictwo, którego dotyczy zapytanie Prezesa NSA odnosi się do sytuacji, gdy wynika z niego uprawnienie mandatariusza do reprezentowania strony w określonym postępowaniu sądowoadministracyjnym (np. poprzez wskazanie sygnatury sprawy albo przedmiotu skargi i organu, którego działania lub zaniechania ona dotyczy).

Tym samym, RPO stał na stanowisku, iż wobec brzemienia art. 39 pkt 1 p.p.s.a. (pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem.), należy domniemywać, że pełnomocnictwo to dotyczy właśnie tych czynności, o których mowa we wskazanym artykule.

Wszystko wskazuje jednak na to, iż wartości do których odnosił się RPO (ciągłość reprezentacji strony, minimalizacja warunków formalnych względem postępowania, ścisły związek postępowania I-instancyjnego z II-instancyjnym) ustąpiły przez NSA na rzecz innych względów.

Do tematu powrócimy po opublikowaniu uzasadnienia uchwały.

W oczekiwaniu na uzasadnienie prawne najświeższej Uchwały, ze stanowiskiem RPO można zapoznać się na stronie Rzecznika.