Nie trzeba kalkulować stawki opłaty śmieciowej, która nie ulega zmianie

W wydanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady gminy podjęta w konsekwencji art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1648), nie zmieniająca obowiązujących dotychczas stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie wymagała dokonania uprzedniej kalkulacji, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1-3 u.c.p.g.

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2025 r. – sygn. akt III OSK 2688/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalającego skargę mieszkańca na uchwałę Rady Miasta w przedmiocie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Charakter zaskarżonej uchwały

Mieszkaniec zaskarżył uchwałę, którą Rada Miasta m. in. dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Uchwała ta została podjęta ze względu na przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1648), zgodnie z którym „Uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w której rada gminy dokonała wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie ilości zużytej wody z danej nieruchomości, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zachowuje moc do dnia wejścia w życie nowej uchwały podjętej na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2021 r.” Rada Miasta argumentowała, że nie chcąc doprowadzić do wystąpienia wskazanego tam skutku z mocy prawa zdecydowała się sama uchylić poprzednio obowiązującą uchwałę i podjąć uchwałę nową, z uwzględnieniem wymogów ww. noweli. Jednocześnie jednak ta nowa uchwała nie zmieniała ani stawek obowiązujących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ani opłat podwyższonych, ani nie zmieniała wysokości zwolnień z uiszczania tej opłaty. Co więcej, poprzedzająca ją uchwała wprowadzająca nową wysokość stawek była przedmiotem skargi do sądu administracyjnego i skarga na nią została prawomocnie oddalona.

Skarżący, który skarżył też poprzednio obowiązującą uchwałę, argumentował, że podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miasta naruszyła przepis art. 6k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6k ust. 2 pkt 1-3 u.c.p.g., gdyż ustaliła stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z pominięciem uwzględnienia nie tylko aktualnej liczby mieszkańców zamieszkujących miasto i ilości wytwarzanych na jego terenie odpadów komunalnych (które uległy zmianie od czasu wprowadzenia tych stawek), ale też kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, co sprawiło, że stawki te zostały ustalone w sposób dowolny, a więc wykraczający poza wyraźną kompetencję Rady Miasta zobowiązanej do określenia stawek w oparciu o kalkulację kosztów. Rada Miasta argumentowała natomiast, że zaskarżona uchwała jest wyłącznie konsekwencją przepisu derogacyjnego i że skoro nie zmieniła ona ani wysokości stawek, ani wielkości zwolnień nie musiała być poprzedzona kalkulacją, której brak kwestionował skarżący.

Kalkulacja tylko w razie ustalenia wysokości stawki

NSA przychylił się do argumentacji organu.

Uznał, że analiza art. 6k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6k ust 2 pkt 1-3 u.c.p.g. uprawnia do wniosku, że upoważnienie ustawowe dla rady gminy do uchwalenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi obejmuje także metodę ustalania takiej opłaty: albo w oparciu o kryteria z art. 6j ust. 1 u.c.p.g., albo art. 6j ust. 2 u.c.p.g. Tymczasem z akt sprawy nie wynikało, jakoby podejmując kwestionowaną uchwałę dokonano ponownej kalkulacji stawki oraz określenia liczby mieszkańców. Kwestionowana uchwała jest natomiast konsekwencją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1648). Zatem niepodjęcie tej uchwały oznaczałoby, że stawki opłat wygasłyby z mocy prawa z dniem 31 grudnia 2021 r.

Sąd stwierdził także, że z urzędu znany jest mu fakt, że uchwała określająca stawki była przedmiotem oceny sądu administracyjnego i wydano względem niej prawomocny wyrok oddalający skargę. W związku z tym zawartą w niej kalkulację stawek oceniono jako legalną.

Podsumowanie

Wyrokiem tym NSA potwierdził, że „uchwały techniczne”, podejmowane w konsekwencji wejścia w życie przepisów derogacyjnych, nie muszą spełniać takich samych wymogów, jak uchwały rzeczywiście dokonujące wyboru metody i określające stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.