Podłoga interaktywna z zerową stawką VAT

Zakupy szeroko pojętego sprzętu komputerowego w placówkach oświatowych to częsty dylemat związany z potrzebą określenia prawidłowej stawki VAT. Wykaz sprzętu objętego stawką 0% nie w pełni odpowiada potrzebom współczesnej szkoły, co jest przyczyną sporów. Przykładem może być sprawa dotycząca podłogi interaktywnej, która zakończyła się pozytywnym dla podatnika wyrokiem NSA.

Omawiany problem dotyczy zarówno placówek oświatowych udzielających zamówień publicznych, jak i dostawców sprzętu dla szkół. Wspomnianą wyżej sprawę zainicjował przedsiębiorca, który wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie zastosowania 0% stawki podatku do dostawy podłóg interaktywnych na rzecz placówek oświatowych. W treści wniosku wspomniane urządzenie zostało szczegółowo opisane. Podano, że składa się ono z:

1. jednostki centralnej komputera, składającej się z płyty głównej, kart sieciowych, karty dźwiękowej, procesora, karty graficznej, zasilacza komputerowego, pamięci RAM,

2. urządzenia wyjścia w postaci projektora krótkoogniskowego, który wyświetla obraz na podłodze na dowolnej powierzchni i w ten sposób umożliwia komunikację użytkownika z jednostką centralną komputera,

3. urządzenia wejścia w postaci kamery, która rozpoznaje ruch na powierzchni wyświetlanego obrazu i w ten sposób umożliwia komunikację użytkownika z jednostką centralną komputera.  

Wszystkie te części są zamontowane wewnątrz jednej, bezpiecznej obudowy, ściśle ze sobą współpracując i stanowią stacjonarny zestaw komputerowy montowany na stałe w jednym miejscu. Podłoga interaktywna posiada w pełni funkcjonalny system operacyjny, który umożliwia edytowanie tekstu, pracę w arkuszu kalkulacyjnym, edycję zdjęć, przeglądanie internetu itp. Do urządzenia można podłączyć wszelkie inne urządzenia peryferyjne dedykowane komputerom stacjonarnym, takie jak myszka, klawiatura, drukarka, skaner czy pamięć przenośna. Całość jest zatem sprzężona ze sobą, podzespoły są zależne od siebie, stanowiąc stacjonarny zestaw komputerowy.

Wnioskodawca powołał się także na uzyskaną interpretację statystyczną, zgodnie z którą sporne urządzenie mieści się w grupowaniu PKWiU 26.20.1 „Komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych oraz części i akcesoria do nich”.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał pierwszą interpretację w omawianej sprawie w 2018 r., a po jej prawomocnym uchyleniu przez sąd administracyjny, drugą, w 2023 r., w obu przypadkach stwierdzając, że wnioskodawca nie jest uprawniony do zastosowania stawki 0%.

Przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 26 w zw. z ust. 13 ustawy o VAT opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 0% podlegają towary wymienione w załączniku nr 8 do tej ustawy. Załącznik ten obejmuje obecnie 5 pozycji:

1) Jednostki centralne komputerów, serwery, monitory, zestawy komputerów stacjonarnych

2) Drukarki

3) Skanery

4) Urządzenia komputerowe do pism Braille’a (dla osób niewidomych i niedowidzących)

5) Urządzenia do transmisji danych cyfrowych (w tym koncentratory i switche sieciowe, routery i modemy).

W interpretacji z dnia 24 maja 2023 r. organ interpretacyjny stwierdził, że w pojęciu zestawu komputerów stacjonarnych nie mieści się podłoga interaktywna. Jej elementy w postaci projektora krótkoogniskowego oraz kamery nie pełnią typowych funkcji dla komputera stacjonarnego (zestawu komputerowego). Okoliczność, że objęte wnioskiem urządzenie posiada niektóre elementy charakterystyczne dla zestawu komputerowego stacjonarnego nie oznacza zdaniem Dyrektora KIS, że jest tym zestawem komputerowym stacjonarnym wymienionym w załączniku nr 8 do ustawy. W konsekwencji nie powinno podlegać stawce VAT 0%.

Wnioskodawca zaskarżył tę interpretację do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podzielił stanowisko skarżącego i uznał, że urządzenie opisane przez Skarżącą nie posiada żadnych cech, które wykluczałyby przypisanie jej cech zestawu komputerowego stacjonarnego, zwłaszcza z uwagi na wskazane we wniosku części składowe tego urządzenia oraz sposób jego wykorzystywania (edytowanie tekstu, praca w arkuszu kalkulacyjnym, edycję zdjęć, przeglądanie internetu, itp.).

W uzasadnieniu wyroku trafnie wskazano, że przyjęcie, w ślad za organem interpretacyjnym, że na zestaw komputerowy składają się, oprócz komputera, wyłącznie monitor, klawiatura lub mysz jest anachroniczne. Wszakże większość komputerów jest wyposażona w coraz to nowe urządzenia, pozwalające w różny sposób rejestrować oraz odtwarzać obraz, w tym chociażby monitor może być zastępowany właśnie projektorem. Sąd nie dopatrzył się zatem powodów, aby z pojęcia zestawu komputerowego wyłączać dane urządzenie tylko dlatego, że zamiast monitora jego elementem składowym jest projektor, a zamiast myszki bądź klawiatury – czujnik ruchu.

Zdaniem Sądu, elementy zestawu komputerowego (ich rodzaj) są uzależnione od jego przeznaczenia. Innego zestawu będzie potrzebował zwykły użytkownik, zaś innego grafik komputerowy lub osoba zajmująca się obróbką i montażem filmów. Przeznaczenie zestawu komputerowego wpływa zatem nie tylko na wydajność jednostki centralnej, ale również na rodzaj podłączonych do tej jednostki urządzeń peryferyjnych. Ustawodawca uznał natomiast, że warunkiem zastosowania stawki preferencyjnej jest, aby zestaw był dostarczany do placówek oświatowych, które, co należy podkreślić, z uwagi na profil kształcenia mogą potrzebować mniej lub bardziej rozbudowanego i specjalistycznego sprzętu. Ustawodawca nie ograniczył preferencji podatkowej tylko do zestawów podstawowych, zawierających np. wyłącznie jednostki główne o podstawowych parametrach, wyposażone w monitor, klawiaturę i mysz.

Organ interpretacyjny takiej argumentacji nie przyjął, zaskarżając wyrok WSA w Szczecinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z 11.09.2024 r., sygn. I FSK 513/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. W uzasadnieniu wskazał na wyrażany już we wcześniejszym orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w skład zestawu komputerowego wchodzą: jednostka centralna komputera (potocznie zwana komputerem, której podstawowe elementy stanowi: płyta główna, procesor, pamięć RAM, dysk twardy, zasilacz), urządzenia wejścia (np. mysz, klawiatura, mikrofon, skaner, kamera, kierownica, joystick itp.) i urządzenia wyjścia (np. monitor, drukarka, głośniki, słuchawki, ale również projektor). Z kolei „stacjonarny” oznacza tyle, co przystosowany do używania w stałym miejscu, w stałej lokalizacji, w której został zainstalowany.

W świetle tak sformułowanej definicji Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał stanowisko Sądu pierwszej instancji. W szczególności potwierdził, że nie ma powodów, aby z pojęcia zestawu komputerowego wyłączać dane urządzenie tylko dlatego, że zamiast monitora jego elementem składowym jest projektor, a zamiast myszki bądź klawiatury – czujnik ruchu. Projektor traktować bowiem należy jako substytut monitora, gdyż tak jak monitor służy „komunikowaniu się” komputera z użytkownikiem. Zarówno monitor jak i projektor są zatem urządzeniami zewnętrznymi, których zasadniczym celem jest odbiór i wyświetlanie informacji w formie obrazu z jednostki centralnej. Sposób wyświetlenia obrazu (na podłodze/stole czy na ekranie monitora) ma w tym wypadku znaczenie drugorzędne. Zestaw komputerowy tworzy nie tylko jednostka centralna (płyta główna, procesor, pamięć wewnętrzna, karta graficzna itd.), ale również urządzenia zewnętrzne służące przekazywaniu informacji do jednostki centralnej (tzw. urządzenia wejścia) oraz urządzenia zewnętrzne służące odbieraniu informacji z jednostki centralnej (tzw. urządzenia wyjścia). Wspomniane urządzenia połączone są do gniazd znajdujących się w jednostce centralnej lub łączą się z nią bezprzewodowo.

Z tych powodów NSA przyjął, wbrew stanowisku kasatora, że urządzenie o nazwie „podłoga interaktywna” stanowi zestaw komputerów stacjonarnych w rozumieniu przepisów art. 83 ust. 1 pkt 26 i ust. 13 w zw. z załącznikiem nr 8 ustawy o VAT i w konsekwencji przyjął, że może ono korzystać z preferencyjnej stawki 0% opodatkowania w podatku od towarów i usług. W tej sytuacji zdaniem Sądu II instancji bez znaczenia jest akcentowany w skardze kasacyjnej fakt, że opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej urządzenie nie zostało wymienione w katalogu urządzeń wskazanych w załączniku nr 8 do ustawy o VAT.