Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

26.01.2024

Jak zostać radnym lub wójtem? Procedura zgłoszenia kandydatów

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

W związku ze zbliżającymi się wyborami samorządowymi kontynuujemy cykl artykułów z zakresu prawa wyborczego. Dziś przedstawiamy omówienie przepisów regulujących proces zgłoszenia kandydatów ubiegających się o mandant radnego oraz wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Etap nr 1 - Komitet

Prawodawca wskazał w kodeksie wyborczym[1], że zgłaszanie kandydatów w wyborach do rady gminy (miasta) oraz wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) ma mieć charakter dwuetapowy.

Pierwszym etapem jest rejestracja komitetu wyborczego, zaś drugim – zgłaszanie kandydatów przez tak utworzony komitet. Wymóg formalny dający prawo zgłaszania kandydatów wyłącznie komitetom wyborczym, stanowi istotną wartość ustrojową[2].

W wyborach gminnych prawo do utworzenia komitetu wyborczego przysługuje:

  • partiom politycznym,
  • ich koalicjom,
  • stowarzyszeniom i organizacjom społecznym,
  • oraz wyborcom.

Tworzenie komitetów jest zróżnicowane i zależy od podmiotu, który je tworzy[3], choć w każdym przypadku zawiadomienie właściwego organu o jego utworzeniu musi zostać dokonane najpóźniej do 70 dnia przed dniem wyborów, co stanowi termin zawity, a jego przekroczenie zamyka drogę do wystawienia kandydatów w wyborach.

Tworzenie komitetu wyborczego wyborców zależy od tego, na jakim obszarze komitet zamierza zgłaszać kandydatów:

  1. w więcej niż jednym województwie, komitet powinien być utworzony przez co najmniej 15 osób posiadających czynne prawo wyborcze;
  2. w jednym województwie, komitet powinien być utworzony przez co najmniej 5 wyborców.

To samo kryterium różnicuje liczbę koniecznych do załączenia podpisów obywateli popierających utworzenie komitetu:

  1. w więcej niż jednym województwie – uzyskanie co najmniej 1000 podpisów wyborców.
  2. w jednym województwie – uzyskanie co najmniej 20 wyborców.

Komitet wyborczy wyborców musi powołać pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego, którego dane osobowe wraz z nazwą komitetu ujmowane są w zawiadomieniu o utworzeniu komitetu. Do zawiadomienia o utworzeniu komitetu załącza się:

  • podpisy osób popierających utworzenia komitetu,
  • a także oświadczenie o utworzeniu komitetu oraz oświadczenia pełnomocników o przyjęciu pełnomocnictwa,
  • a w przypadku pełnomocnika finansowego również oświadczenie o spełnieniu przez niego stawianych prawem warunków do pełnienia takiej funkcji.

Etap  nr 2 – zgłoszenie kandydata w wyborach samorządowych

Zgłoszenie listy kandydatów w wyborach do rady gminy musi zawierać ustalone kodeksowo elementy. Zgodnie z art. 426 § 1 kodeksu wyborczego podaje się w nim:

  1. nazwę komitetu wyborczego oraz dokładny adres jego siedziby,
  2. nazwę rady gminy oraz numer okręgu wyborczego, do którego dokonuje się zgłoszenia oraz
  3. nazwiska i imiona[4], wiek oraz miejsce zamieszkania kandydatów”.

Dodatkowo w zgłoszeniu można również wnieść:

  • „o oznaczenie kandydatury nazwą lub skrótem nazwy partii politycznej lub organizacji popierającej kandydata”[5]. Fakt poparcia takiej kandydatury powinien zostać pisemnie potwierdzony przez właściwy statutowo organ partii lub organizacji.

Załącznikami do zgłoszenia winny również być:

  • dokument potwierdzający przyjęcie zawiadomienia o utworzeniu komitetu oraz
  • pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa wybieralności do danej rady, zawierające imię kandydata, jego nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej[6].

Zgłoszenie powinno zostać opatrzone datą złożenia oświadczenia i własnoręcznym podpisem kandydata. W przypadku kandydatów będących obywatelami polskimi, a urodzonymi przed 1 sierpnia 1972 r. konieczne jest też załączenie oświadczenia lustracyjnego.

Zgłoszenie list kandydatów wymaga ich poparcia przez wyborców zamieszkałych na terenie gminy i ujętych w prowadzonym przez nią rejestrze wyborców:

  • w przypadku miast na prawach powiatów każda lista okręgowa musi uzyskać pisemne poparcie co najmniej 150 wyborców,
  • w pozostałych gminach – 25 wyborców,

Poparcie wyrażane jest poprzez umieszczenie swojego własnoręcznego podpisu obok czytelnie wypisanego swojego nazwiska i imienia, adresu zamieszkania oraz numeru ewidencyjnego PESEL[7].

Zgłoszenie listy wyborczej może być dokonane przez pełnomocnika wyborczego komitetu lub osobę przez niego upoważnioną. Do zgłoszenia załącza się również upoważnienie wydane przez pełnomocnika wyborczego.

Zgłoszenie musi zostać dokonane najpóźniej w 34 dniu przed wyborami do godziny 16.00 wraz z wykazem podpisów.

 


[1] Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, dalej kodeks wyborczy).

[2] P. Uziębło, Zgłaszanie kandydatów w wyborach samorządowych na poziomie gminy, [w:] Aktualne problemy samorządu terytorialnego po 25 latach jego istnienia, R.P. Krawczyk, A. Borowicz (red.), Łódź 2016, s. 85.

[3] M. Czakowska, P. Raźny, Konstrukcja prawna komitetu wyborczego w kontekście zasady równych szans wyborczych, „Studia BAS” 2011, nr 3, s. 83.

[4] Powinny być to wszystkie imiona wskazane w dowodzie osobistym (zob. B. Dauter, Art. 426, [w:] K.W. Czaplicki, B. Dauter, S. J. Jaworski i in., Kodeks wyborczy. Komentarz, Warszawa 2014, LEX).

[5] Art. 426 § 6 kodeksu wyborczego.

[6] Art. 426 § 3 kodeksu wyborczego.

[7] Wszystkie te dane – poza podpisem – nie muszą być wypełnione przez samego wyborcę (S. Kowalski, Karnoprawna ochrona wykazu podpisów wyborców w wyborach samorządowych, „Prokuratura i Prawo” 2014, nr 9, s. 76.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Ustrój

Autor artykułu

Beniamin Rozczyński

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem upraszczania i elektronizacji procedury administracyjnej oraz prawa samorządowego i prawa nieruchomości

Więcej z Przepisów §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj