Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

21.12.2022

Udostępnienie odwołania wykonawcom

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

W trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający jest zobligowany do udostępnienia kopii odwołania wykonawcom. Przegląd stanowisk doktryny w tym zakresie wskazuje, że sposób wykonania tego obowiązku nie jest oczywisty

Artykuł dostępny jest dla zarejestrowanych użytkowników

W trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający jest zobligowany do udostępnienia kopii odwołania wykonawcom. Przegląd stanowisk doktryny w tym zakresie wskazuje, że sposób wykonania tego obowiązku nie jest oczywisty.

Analizowany przepis

Zgodnie z art. 524 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U.2022.1710 ze zm.) (dalej: „Pzp”) „Zamawiający przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni od dnia otrzymania, kopię odwołania innym wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu o udzielenie zamówienia, a jeżeli odwołanie dotyczy treści ogłoszenia o zamówieniu lub dokumentów zamówienia, zamieszcza ją również na stronie internetowej, na której jest zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu lub są udostępniane dokumenty zamówienia, wzywając wykonawców do przystąpienia do postępowania odwoławczego”.

Powyższy przepis, choć wydaje się prosty do zastosowania, może rodzić pewne wątpliwości związane z udostępnieniem wykonawcom odwołania dotyczącego treści ogłoszenia o zamówieniu lub dokumentów zamówienia.

 

Dwa odmienne stanowiska

Wśród przedstawicieli doktryny można znaleźć dwa odmienne stanowiska co do tego, w jaki sposób i co najważniejsze, komu przekazywać odwołanie, które dotyczy np. treści SWZ, a szerzej dokumentów zamówienia.

Jak wskazuje M. Kittel „Zamawiający zawsze jest zobowiązany do przesłania kopii odwołania do wykonawców, również wtedy, gdy odwołanie dotyczy treści ogłoszenia o zamówieniu lub dokumentów zamówienia. W takich przypadkach zamieszczenie kopii odwołania na stronie internetowej, na której jest zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu lub są udostępniane dokumenty zamówienia, nie zwalnia zamawiającego z obowiązku przesłania kopii każdemu z wykonawców, którzy dotychczas ujawnili swój udział w zamówieniu, np. poprzez zgłoszenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ” [M. Kittel [w:] W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Stachowiak, M. Kittel, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 524.

Z kolei P. Wójcik uważa, że „Na etapie poprzedzającym termin składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przekazanie informacji (odwołania) może nastąpić wyłącznie przez zamieszczenie jego kopii na stronie internetowej z tej przyczyny, że zamawiający nie będzie w stanie oznaczyć podmiotów, którym powinien przekazać odwołanie. Po upływie terminu składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kopię odwołania przekazuje się bezpośrednio wykonawcom” [P. Wójcik [w:] A. Gawrońska-Baran, E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 524

 

Stanowisko Autora

W ocenie Autora stanowisko, w którym odwołanie złożone na treść ogłoszenia lub dokumentów zamówienia należy udostępnić podmiotom, którzy dotychczas ujawnili swój udział w zamówieniu, np. poprzez zgłoszenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ jest stanowiskiem błędnym. Słusznie wskazuje P. Wójcik, że zamawiający nie będzie w stanie oznaczyć wszystkich podmiotów, którym powinien przekazać odwołanie. Trzeba mieć na uwadze, że w ślad za stanowiskiem M. Kittel zamawiający w konsekwencji w sposób preferencyjny i nieuprawniony traktuje wykonawców, którzy w jakikolwiek sposób się ujawnili (np. poprzez wniosek o wyjaśnienie, zmianę lub udział w wizji lokalnej) od tych wykonawców, którzy takich działań zaniechali. Jak się wydaje, taka wykładnia tego przepisu po części może wynikać ze zwrotu „zamieszcza ją również” co sugerowałoby, że zamawiający oprócz zamieszczenia odwołania na stronie internetowej winien je również przekazać wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu.

 

W ocenie Autora użycie przez ustawodawcę zwrotu „zamieszcza ją również” ma głębokie uzasadnienie, pokrywając szereg różnorakich stanów faktycznych. Może się bowiem zdarzyć w toku postępowania, iż termin na złożenie odwołania lub termin jego udostępnienia będzie upływał po terminie składania ofert. W tej sytuacji zamawiający będzie w ocenie Autora zobligowany do przekazania odwołania wykonawcom, który złożyli oferty oraz dodatkowo do zamieszczenia go na stronie internetowej. Jako przykład takiej sytuacji można wskazać na „postępowanie przyśpieszone”, o którym mowa w art. 144 ust. 2 Pzp. Trzeba bowiem pamiętać, że zamawiający nie ma obowiązku przedłużenia terminu składania ofert w momencie złożenia odwołania i może pozostawić je do rozpoznania KIO prowadząc dalej etap badania i oceny ofert. Ponadto trzeba pamiętać, że odwołanie na treść dokumentów zamówienia nie przysługuje wyłącznie „na starcie” postępowania, ale także w razie dokonywania modyfikacji tych dokumentów. Może się zatem wydarzyć sytuacja, w której termin na złożenie odwołania na treść dokumentów zamówienia będzie upływał po terminie składania ofert.

 

Dodać również trzeba, że za nieuprawnione i naruszające zasady uczciwej konkurencji będzie w ocenie Autora przekazywanie odwołania wykonawcom, którzy np. złożyli wniosek o wyjaśnienie treści SWZ wyłącznie w oparciu o pojęcie „uczestnictwa w postępowaniu”. Trzeba zauważyć, że w postepowaniu może już uczestniczyć więcej wykonawców, niż tylko ci, którzy taki wniosek złożyli. Podmiotem uczestniczącym będzie również ten wykonawca, który pobrał SWZ ze strony internetowej lub przygotowuję ofertę. W sposób czytelny i zachowujący aktualność opisał to A. Mika, odnosząc się do poprzednio obowiązującej ustawy Pzp. Wskazał on mianowicie, że „O uzyskaniu i utracie statusu wykonawcy w dużej mierze decydować będzie tryb udzielenia zamówienia. Zamknięty katalog trybów został przewidziany w art. 10 Pzp. W pierwszej kolejności są to tryby przetargowe, tj. przetarg nieograniczony i ograniczony – nazwane przez ustawodawcę podstawowymi z uwagi na możliwość ich zastosowania bez wystąpienia dodatkowych przesłanek. Pozostałe tryby to negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny, negocjacje bez ogłoszenia, zamówienie z wolnej ręki, zapytanie o cenę, partnerstwo innowacyjne oraz licytacja elektroniczna. Wybór jednego z nich nastąpić może jedynie w ściśle przewidzianych w Ustawie sytuacjach. Przetarg nieograniczony to tryb, w którym w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy (art. 39 Pzp). Istotą przetargu nieograniczonego jest prawo do złożenia oferty przez nieograniczony krąg podmiotów. Uzyskanie statusu wykonawcy zależy zatem wyłącznie od podmiotu zainteresowanego zamówieniem. Wystarczy, że zamiar swój zamanifestuje przez pobranie SIWZ ze strony internetowej zamawiającego (…)”. [A. Mika Status wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w Polsce, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 497 / 2017]. Nie sposób w ocenie Autora przekazywać kopię odwołania wykonawcom, którzy jedynie złożyli wniosek o wyjaśnienie treści SWZ, skoro pomijany może być krąg innych wykonawców, który jeszcze nie uzewnętrznili swojej obecności w postępowaniu, co nie znaczy, że w nim nie uczestniczą.

 

Na marginesie wskazać trzeba, że w praktyce Autor nigdy nie spotkał się z kwestionowaniem przez organy kontrolne zamieszczania kopii odwołania dotyczącej odwołania na treść dokumentów zamówienia wyłącznie na stronie internetowej zamawiającego. Oczywiście dotyczy to sytuacji, w której nie upłynął termin składania ofert. 

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Autor artykułu

Grzegorz Józefiak

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w prawie zamówień publicznych oraz obsłudze prawnej inwestycji infrastrukturalnych

Więcej z Praktyki §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj