Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

13.05.2022

Wydawanie przez wójta „wewnętrznych” wytycznych dla dyrektorów szkół w ocenie sądów administracyjnych

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Sądy administracyjne kwestionują dopuszczalność lub znaczenie prawne wytycznych organu wykonawczego gminy kierowanych do dyrektorów szkół w związku z przygotowywaniem arkuszy organizacyjnych.

Artykuł dostępny jest dla zarejestrowanych użytkowników

Sądy administracyjne kwestionują dopuszczalność lub znaczenie prawne wytycznych organu wykonawczego gminy kierowanych do dyrektorów szkół w związku z przygotowywaniem arkuszy organizacyjnych.

Dyrektorzy szkół, dla których gmina jest organem prowadzącym, przy wykonywaniu swoich zadań cieszą się pewną samodzielnością w ramach wyznaczonych przepisami o oświacie. Pomijając faktyczne uwarunkowania relacji np. między wójtem a dyrektorem, w sferze prawnej organy gminy nie mają nieograniczonej swobody w ingerowanie w funkcjonowanie szkół. Przykładowo zgodnie z art. 57 ust. 1 Prawa oświatowego[1] nadzór organu prowadzącego[2] jest sprawowany w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Natomiast art. 58 Prawa oświatowego in primo stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę, a w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej również organ sprawujący nadzór pedagogiczny, mogą ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.

Niekiedy pojawiają się jednak próby wpływania na funkcjonowanie szkół przy wykorzystaniu instrumentów prawnych, które nie zostały wprost przewidziane w ustawie. Przykładem są różnego rodzaju „wytyczne” (wydawane zwłaszcza formie zarządzeń), za pomocą których wójt próbuje wymusić lub „zasugerować” dyrektorom takie wykonywanie ich obowiązków, które np. ograniczy wydatki ponoszone przez gminę na zadania z zakresu edukacji (np. związane z wielkością oddziałów danej klasy). Dotyczą one zwłaszcza przygotowywania arkuszy organizacyjnych, do czego na podstawie art. 110 ust. 2 Prawa oświatowego właściwy jest dyrektor (a które zgodnie z art. 110 ust. 3 Prawa oświatowego zatwierdza organ prowadzący). Z praktyki wynika, że miewają one zarówno charakter aktów indywidualnych (np. pismo skierowane wyłącznie do konkretnego dyrektora), jak i generalnych (np. odnoszące się do wykonywania zadań przez wszystkich dyrektorów szkół, dla których gmina jest organem prowadzącym).

Do kwestii tej na gruncie Prawa oświatowego odnosiły się sądy administracyjne, zarówno wskutek skarg organów nadzoru, jak i w kontekście innych spraw[3].

Przykładowo WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. III SA/Gd 566/20[4] uznał, że pismo kierowane do dyrektorów szkół i odnoszące się do sporządzania arkuszy organizacyjnych (określające m.in. kwestie związane z naborem) jest zarządzeniem i uznał je za wydane bez podstawy prawnej. Nie zmieniły tego twierdzenia gminy, która argumentowała, że wytyczne mają charakter niewiążący[5].

Natomiast WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. IV SA/Po 660/21[6], rozpatrując skargę na zarządzenie w sprawie odwołania dyrektora szkoły podstawowej, stwierdził, że przepisy nie dają wójtowi kompetencji do wydawania „wytycznych” w zakresie sporządzania arkuszy organizacyjnych. Tym samym nieuwzględnienie przez dyrektora pism zawierające tego rodzaju „wytyczne” nie mogło przesądzać o niewłaściwym wykonywaniu jego obowiązków, uzasadniającym odwołanie ze stanowiska. Analogiczne stanowisko zajął WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. IV SA/Wr 524/20[7].

Na marginesie można zaznaczyć, że aktualnie przed NSA toczą się postępowania dotyczące oceny dopuszczalności wydawania lub znaczenia prawnego tego typu „wytycznych”.

Kwestia wpływu organów gminy na funkcjonowanie szkół nie jest oczywiście ograniczona do kilku wspomnianych w tym artykule spraw. Zawsze konieczne jest jednak ścisłe przestrzeganie zakresu kompetencji określonego przepisami prawa, w tym poszanowanie wyznaczonej dyrektorom sfery samodzielności.

 


[1] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.), dalej jako: Prawo oświatowe.

[2] Na marginesie warto przypomnieć, że zgodnie z art. 4 pkt 16 Prawa oświatowego organem prowadzącym szkołę może być m.in. jednostka samorządu terytorialnego. Organem prowadzącym może być gmina, której organy (wójt i rada gminy) będą wówczas wykonywać poszczególne kompetencje przypisane w Prawie oświatowym organowi prowadzącemu daną szkołę.

[3] Natomiast na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów o systemie oświaty w kwestii „wytycznych” orzekał np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 282816. Ten i pozostałe przywołane wyroki za: www.orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).

[4] Prawomocny.

[5] Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w nieprawomocnym wyroku z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. III SA/Gl 686/20.

[6] Prawomocny.

[7] Prawomocny.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Ustrój

Autor artykułu

Adrian Misiejko

Doktor nauk prawnych, specjalizuje się w zakresie prawa samorządu terytorialnego ze szczególnym uwzględnieniem ustroju j.s.t. i publicznego transportu zbiorowego

Więcej z Praktyki §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj