Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

29.09.2021

Decyzja o zwrocie części dotacji celowej a niedofinansowanie zadań zleconych

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Samorządy, rozważające walkę o środki z tytułu niedofinansowania zadań zleconych, często wyrażają swoją wątpliwość co do skuteczności powództwa: „otrzymaliśmy decyzję zobowiązującą nas do zwrotu części dotacji, a więc chyba nie możemy powoływać się na niedofinansowanie zadań zleconych”. Czy ta obawa jest zasadna?

Doświadczenie pokazuje, że również samorządom, w których stan niedofinansowania zadań zleconych jest permanentny i bezsprzeczny, zdarza się zwracać część środków otrzymanej dotacji na zadania zlecone, a to na podstawie decyzji w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Logika podpowiada, że ten, kto zwraca środki jako przekazane w nadmiernej wysokości, nie może jednocześnie powoływać się na ich niewystarczającą ilość. Czy rzeczywiście jednak: jedno wyklucza w tym przypadku drugie?

Nad tą kwestią pochylił się w swoim wyroku z dnia 23 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I GSK 386/20). W omawianej sprawie, gmina, która złożyła rozpoznawaną skargę kasacyjną, kwestionowała decyzję Ministra Finansów w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu, a dokładniej: kwestionowała metodologię kalkulowania wysokości należnej dotacji celowej na realizację zadań zleconych.

Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, wskazał, że „w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie ma możliwości kwestionowania zasad przyjętych do ustalenia wysokości dotacji celowej na ten cel, a w istocie zasad przyjętych w budżecie państwa dla ustalania wysokości wydatków podobnego rodzaju, wedle których następnie jest ustalana przez właściwego ministra wysokość dotacji celowych na realizację zadań z zakresu administracji rządowej”.

Jak wynika w związku z tym z rozważań przedstawionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, brak jest po stronie jednostek samorządu terytorialnego efektywnego instrumentu pozwalającego na weryfikację i kwestionowanie wysokości dotacji rozumiane jako wpływanie (na poziomie konstruowania budżetu państwa) na wysokość dotacji celowej na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. W przypadku więc kwestionowania przez jednostkę samorządu terytorialnego wysokości przyznanej dotacji celowej na zadania zlecone, próba wyegzekwowania należnych z budżetu państwa środków powinna odbyć się nie na polu postępowania administracyjnego, lecz w drodze powództwa cywilnego, rozpoznawanego przez sąd powszechny.

Jak dalej wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny: „co równie ważne z przywołanego w zarzucie kasacyjnym art. 49 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika zakres kontroli sądowej wysokości przyznanej dotacji i to sprawowanej przez sądy powszechne, która przysługuje tylko co do tego, czy wysokość przyznanej dotacji celowej wystarcza na pełne i terminowe wykonanie zleconych zadań. Z art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika, że jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowy. Oznacza to, że spod kontroli sądowej wymyka się wysokość kwot przeznaczonych w budżecie państwa na dotacje celowe oraz przyjęte w tym budżecie zasady określania wydatków podobnego rodzaju (art. 49 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i art. 129 FinPubU) – tak np. wyrok SN z dnia 18 stycznia 2018 r., V CSK 144/17. Gwarancję ochrony interesów finansowych gmin realizujących zadania zlecone z zakresu administracji rządowej stanowi natomiast przyznane jednostce samorządu terytorialnego w art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – "prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami". W sytuacji bowiem, gdy dla wykonania zleconych jednostce samorządu terytorialnego zadań nie wystarczyłyby środki jej przekazane z budżetu państwa może ona na podstawie tego przepisu skutecznie żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji”.

Skutkiem powyższego może być rzeczywiście sytuacja, w której jednostka samorządu terytorialnego, której w toku postępowania administracyjnego nie udało się „obronić” przed obowiązkiem zwrotu części przyznanej dotacji celowej na zadania zlecone, wciąż skutecznie może podnosić argument przyznania dotacji w wysokości niewystarczającej dla pełnego i terminowego wykonania zadań zleconych na drodze postępowania cywilnego. Dlatego też, rozważając decyzję o wystąpieniu na drogę postępowania sądowego i walki o zwrot środków wydatkowanych na realizację zadań zleconych, jednostka samorządu terytorialnego nie powinna tracić motywacji tylko ze względu na wydanie decyzji w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Autor artykułu

Aleksandra Misiun

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, absolwentka studiów podyplomowych z zakresu finansów menadżerskich na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Specjalizuje się w prawie gospodarczym, cywilnym, w zagadnieniach związanych z gospodarką wodno-ściekową oraz w prawie samorządowym.

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj