Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

30.06.2021

Konflikt wartości aksjologicznych a nowelizacja k.p.a. i jej skutki dla administracji publicznej

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

24 czerwca 2021 r. sejm przyjął zmianę przepisu nakazującego uznawanie decyzji administracyjnej za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa. Nowelizacja art. 156 §2 k.p.a. ma stanowić wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (P 46/13).

Ponad sześć lat temu Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu art. 156 §2 k.p.a z Konstytucją w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa.  Powyższym wyrokiem TK nałożył na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia przedmiotowego unormowania przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z uwzględnieniem powyższych warunków. Trybunał nie przesądził jednak, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza termin stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami.

Proponowane przez ustawodawcę zmiany kodeksowe stanowią m.in., że nie będzie można uchylić żadnej decyzji administracyjnej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat ale również, że z mocy prawa po upływie 30 lat od wydania decyzji administracyjnej niemożliwe będzie wszczęcie postępowania w celu jej zakwestionowania, chociażby w sprawie odebranego przed laty mienia. Podobna regulacja w zakresie niemożności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej została ponad rok temu wprowadzona w art. 37b Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. W kontekście powyżej zmiany, należy jednak wziąć pod uwagę dalszy bieg trwających postępowań, jak również kwestie mienia bezspadkowego z okresów wojennych oraz powojennych.

Powyższe zmiany budzą jednak kontrowersję w zakresie podstawowych praw i wartości prawa nie tylko administracyjnego, ale również Konstytucji - takich jak pewność i stabilność prawa oraz ochrona praw jednostki (obywatela). Zasadą jest, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a strona ma prawo oczekiwać, że nie naraża się na niekorzystne skutki prawne swoich decyzji. Stabilność prawa i ochrona praw jednostki jest również wartością konstytucyjną, która wskazywać powinna ustawodawcy na zachowanie szacunku wobec dochodzonych przez obywateli praw oraz prawa własności.

Powyższa zmiana wpłynie w mocnym stopniu na toczące się postępowania reprywatyzacyjne dotyczące dekretów i aktów prawnych wydanych po 1944 r., na mocy których państwo przejęło znaczną część gruntów prywatnych. Wprowadzenie nieograniczonego limitu czasowego na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej spowoduje wygaśnięcie powyższych (często nadal nie rozstrzygniętych) roszczeń. Choć zamiar ustawodawcy jest rozsądny – wprowadzenie przepisów uniemożliwiających podważanie decyzji administracyjnych bez końca – to jednak stawia pod znakiem zapytania szacunek do własności i dziedziczenia obywateli. Proponowane zmiany nie weszły jeszcze w życie, w związku z czym, ich treść może ulec modyfikacji. W kontekście powyższego można byłoby się zastanowić, czy proponowany termin 30 lat nie powinien być liczony od wprowadzenia w Polsce demokratycznego państwa prawa z uwagi na wspomnianą powyżej ochronę mienia powojennego.

Nowelizacja przepisów choć może stać się dużym utrudnieniem, pozostaje korzystna w szczególności dla samorządów. Liczba spraw toczących się o unieważnienie decyzji z przed kilkudziesięciu lat będzie mogła zostać ograniczona, a samorządy nie będą zobowiązane do naprawiania skutków wydanych nieprawidłowo decyzji z przed lat. Ponadto proponowana zmiana stanowić może dla organów duże ułatwienie w orzekaniu, z uwagi na brak możliwości (a nawet konieczności) procedowania w starych sprawach, w których niekiedy występują liczne trudności dowodowe.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Autorzy artykułu

Dr adw. Lucyna Staniszewska

Doktor adwokat, specjalizuje się w prawie i postępowaniu administracyjnym, sądowoadministracyjnym, prawie medycznym i farmaceutycznym, prawie i postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach na styku z prawem administracyjnym

Aleksandra Hemmerling

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem podatkowym

Więcej z Przepisów §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj