Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

25.05.2021

Organ może skopiować akta sprawy na wniosek strony

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że strona postępowania może zawnioskować o kopię akt sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 roku (sygn. I OSK 3898/18) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) z dnia 27 marca 2018 roku (sygn. I SA/Wa 1746/17)  w sprawie odmowy wydania na wniosek strony kserokopii akt sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stronie sporządzenia kserokopii całości akt sprawy, które miały stanowić podstawę złożenia skargi do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego. Minister powołał się na treść art. 73 par. 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Stwierdził on przy tym, że czynność taka nie mieści się w ramach prawa do wglądu w akta sprawy. Decyzję tę podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę na działania ministra.

WSA, dekodując zawartą w art. 73 k.p.a. normę w sposób literalny, stwierdził w uzasadnieniu swojego orzeczenia, że strona poza czynnościami, które wykonuje sama w zakresie dostępu do akt może jedynie żądać uwierzytelnienia odpisów lub sporządzonych kopii.

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na naruszenie przez WSA prawa materialnego w postaci zastosowania błędnej wykładni wyżej wspomnianego przepisu. Przypomnijmy, że w zakresie realizacji przez strony postępowania administracyjnego prawa dostępu do akt sprawy mieści się: wgląd, sporządzanie notatek, kopii i odpisów (art. 71 par. 1 k.p.a.). Stanowisko sądów administracyjnych w stosowaniu tego przepisu nie było jednak jednorodne i dochodziło do rozbieżności w orzecznictwie. W ich wyniku Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do NSA o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie, czy w ramach uprawnień z art. 73 par. 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Skład siedmiu sędziów NSA stwierdził, że w ramach udostępnienia akt stronie mieści się wspomniane wcześniej sporządzanie kopii (Uchwała NSA z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18).

NSA w uchwale zwrócił też uwagę na nierówności wynikające z braku dostępu do urządzeń technicznych, nieumiejętności ich obsługi przez wszystkich obywateli lub ich niższy status materialny, ograniczenie prawa dostępu do akt naruszałoby w konsekwencji zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Argumenty te przemawiają zatem za wyjściem poza literalne brzmienie art. 73 par. 1 k.p.a., a co za tym idzie rozszerzenie uprawnień strony na możliwość żądania od organu sporządzenia kopii dokumentów w razie uzasadnionej potrzeby. Uprawnienie to realizuje wówczas wartości procesu administracyjnego i nie odbiega od możliwości stron w procesie karnym czy cywilnym.

Utrzymując linię orzeczniczą wyrażoną w uchwale o sygn. I OPS 1/18 NSA uznał skargę kasacyjną strony za zasadną. NSA, uchylając wcześniejszy wyrok WSA, zwrócił również uwagę na naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z koniecznością rozważenia słusznego interesu skarżącego (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 par. 1 k.p.a.). W tym kontekście skarżący trafnie zauważył w skardze kasacyjnej pominięcie przez sąd I instancji okoliczności sprawy takich jak: odległość miejsca zamieszkania strony od siedziby organu, szacunkowego czasu dojazdu, podeszłego wieku i złego stanu zdrowia, które mogą uniemożliwić stronie stawiennictwo w siedzibie organu celem samodzielnej realizacji prawa dostępu do akt postępowania. Okoliczności te również powinny być brane pod uwagę przy dekodowaniu art. 73 par. 1 k.p.a.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
TAGI:
Uchwała NSA

Autorzy artykułu

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Karol Wundziński

Asystent w dziale prawa administracyjnego

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj