Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

11.05.2021

Kontrole przewozu odpadów poważnym problemem przedsiębiorców

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Przy obecnych uregulowaniach prawa krajowego oraz prawa wtórnego Unii Europejskiej, błędna decyzja kontrolera przy transgranicznym przewozie odpadów może oznaczać dla przedsiębiorstwa zajmującego się przetwórstwem odpadów wielomiesięczny paraliż działalności. Jak bronić się w tego rodzaju sprawach, zadają pytania przedsiębiorcy?

Artykuł dostępny jest dla zarejestrowanych użytkowników

Przy obecnych uregulowaniach prawa krajowego oraz prawa wtórnego Unii Europejskiej, błędna decyzja kontrolera przy transgranicznym przewozie odpadów może oznaczać dla przedsiębiorstwa zajmującego się przetwórstwem odpadów wielomiesięczny paraliż działalności. Jak bronić się w tego rodzaju sprawach, zadają pytania przedsiębiorcy?

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów[1] organami, które są uprawnione do kontroli transportu odpadów są m.in. Krajowa Administracja Skarbowa, Straż Graniczna, Inspekcja Transportu Drogowego i Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Krajowa Administracja Skarbowa w ramach powierzonych czynności dokonuje inspekcji przemieszczeń. Podczas prowadzonej kontroli funkcjonariusze są uprawnieni do sprawdzenia dokumentów, potwierdzenia tożsamości, oraz bezpośredniej kontroli odpadów.

Palącą kwestią rzeczywistości gospodarczej jest racjonalność uregulowań zawartych w rozdziale 6 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Trudno nie przyznać słuszności rato legis kryjącemu się za nimi, czyli szeroko pojętej ochronie środowiska, czy zapobiegnięciu zwożenia odpadów na teren państwa, jednak surowość i imperatywny charakter tychże norm uczynił z nich obusieczną broń polskiej administracji publicznej.

W przypadku kontroli przewozu przez KAS i stwierdzenia w trakcie czynności, iż przewóz jest nielegalny[2] wówczas organ jest zobowiązany do uruchomienia procedury ustawowej, której celem jest usunięcie nielegalnie transportowanych odpadów oraz ukaranie podmiotu, który dopuścił się naruszenia prawa. Katalog sankcji znajdujących się w dyspozycji organów obejmuje karę aresztu i grzywny (wymierza je sąd powszechny zgodnie z Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia[3]) oraz kary administracyjne, takie jak nałożenie obowiązku odesłania odpadów, czy kary pieniężne nawet do 500 000 zł (wymierza je Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska). Wyżej zarysowana procedura jest szczególnie niebezpieczna dla podmiotów gospodarczych zajmujących się sprowadzaniem zagranicznych odpadów w celu ich obróbki na terenie Polski.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie inspekcji przemieszczeń, jest zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania postanowienia, w którym wzywa podmiot do zastosowania procedur z art. 24 Rozporządzenia PE w sprawie przemieszczania odpadów. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie.

W praktyce istnieje duże prawdopodobieństwo błędów poczynionych przez kontrolerów KAS. Przykładowo zmieszane tworzywa sztuczne o kodzie 19 12 04 po odpowiedniej obróbce w transporcie mogą zawierać pewne ilości innych frakcji odpadów (metal, drewno), co z kolei może zostać zinterpretowane jako transport odpadów zmieszanych, lub zanieczyszczonych. Z perspektywy przedsiębiorcy wskazać należy, że tzw. wytrącenia są naturalną konsekwencją procesu technologicznego. Przedsiębiorcy następnie dokonują jego wypreparowania. Nie jest to problem technologiczny, a jeśli przedsiębiorca posiada decyzje zezwalające na przetwarzanie odpadów drewna czy metali, również formalnie nie ma problemu, aby takie odpady wykazać po procesie technologicznym. Zauważyć należy, że pracownicy KAS i WIOŚ nie są biegłymi ekspertami z zakresu ochrony środowiska, nie są w stanie samodzielnie ocenić morfologii odpadów. Ponadto, nie ma jasnych normatywnych wytycznych co do tego ile i jakich wtrąceń może być w transportowanym materiale, co zwykle w sytuacji takich kontroli skutkuje tym, że wartościowy dla przedsiębiorcy odpad dla organu może okazać się zagrażającym środowisku. Organem prowadzącym postępowanie po kontroli KAS jest GIOŚ[4]. Niekiedy także ten organ nie powołując biegłych wadliwie oceni skład odpadów. Ocena ta powinna być dokonywana po przeprowadzeniu opinii biegłych w zakresie morfologii odpadów. Jest ona prawnie wiążąca dla innych organów wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1792).

Często postępowania kontrolne trwają kilka tygodni, a nawet miesięcy co paraliżuje działalność przedsiębiorca, która jest spowodowana zatrzymaniem dostawy surowca niezbędnego do prowadzenia działalności.

Zdaniem WSA w Warszawie[5] obecne regulacje prawne dotyczące przewozu odpadów w ujęciu międzynarodowym sprzyjają większej reglamentacji tego zjawiska, niż przewóz odpadów w ujęciu krajowym. Surowość procedury skłania jednak ku stanowisku, że mimo szczerych chęci prawodawcy, obecny stan prawny uderza zarówno w przedsiębiorców nieuczciwych, jak i tych działających legalnie. Brak wystarczających kwalifikacji organów kontroli wprawia podmioty rynkowe w stan niepewności, a inspekcje przemieszczeń mogą przybrać kształt swoistej loterii.

Brakuje również wystarczających środków obrony przed błędnymi wnioskami kontroli, bowiem ustawodawca przewiduje możliwość obrony swoich interesów jedynie w trakcie długotrwałego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, co z pewnością nie odpowiada oczekiwaniom przedsiębiorców oraz rzeczywistości rynkowej.

 


[1] Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1792).

[2] Art. 2 pkt 35 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str. 1 z późn. zm.).

[3] Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 457).

[4] Art. 25 Ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1792).

[5] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt: IV SA/Wa 951/07, CBOSA.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
TAGI:
Odpady

Autorzy artykułu

Dr adw. Lucyna Staniszewska

Doktor adwokat, specjalizuje się w prawie i postępowaniu administracyjnym, sądowoadministracyjnym, prawie medycznym i farmaceutycznym, prawie i postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach na styku z prawem administracyjnym

Piotr Sobczak

Asystent w dziale prawa administracyjnego

Więcej z Praktyki §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj