Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

22.01.2021

Uchwalenie statutu sołectwa nie takie proste

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.
drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego, stwierdził nieważność w części statutu jednego z sołectw. Jednak nie wszystkie argumenty skarżącego zyskały uznanie w oczach Sądu.

Treść statutów jednostek pomocniczych często jest przedmiotem sporów między gminami a organami nadzoru lub prokuratorami. Nie zawsze dotyczy to wyłącznie niedawno podjętych uchwał. Statut jednostki pomocniczej, jako akt prawa miejscowego, może być bowiem zaskarżony w dowolnym czasie, także po pozytywnym przejściu przez nadzór wojewody

W opisywanej sprawie Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie nadania statutu sołectwa, podjętą w 2012 r. Zarzucił organowi stanowiącemu wykroczenie poza upoważnienie ustawowe, a więc:

1) przyznanie zebraniu wiejskiemu kompetencji do wyboru i odwołania sołtysa i rady sołeckiej;

2) przyznanie prawa do udziału w zebraniu wiejskim jedynie tym mieszkańcom sołectwa, którzy posiadają czynne prawo wyborcze w wyborach do rady (dodatkowo bez sprecyzowania o jaką radę chodzi);

3) określenie otwartego katalogu zadań sołtysa i rady sołeckiej poprzez użycie zwrotu „w szczególności”;

4) ustanowienie obowiązku osiągnięcia kworum jako warunku ważności zebrania wiejskiego oraz prawidłowego wyboru sołtysa i rady sołeckiej.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska niektóre ww. zarzuty uznała za uzasadnione, a w pozostałym zakresie wniosła o oddalenie skargi. Burmistrz zaznaczył, że statut został ustanowiony po przeprowadzeniu wymaganych prawem konsultacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. IV SA/Po 739/20 podzielił niektóre tezy Prokuratora i w tym zakresie skargę uwzględnił, a w pozostałym oddalił.

W pierwszej kolejności Sąd zakwestionował przyznanie zebraniu wiejskiemu wyłącznej kompetencji w zakresie wyboru sołtysa i rady sołeckiej oraz ich odwoływania. Wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm; dalej jako: u.s.g.) uprawnienie do wyboru tych organów przysługuje stałym mieszkańcom sołectwa uprawnionym do głosowania, a nie zebraniu wiejskiemu jako organowi uchwałodawczemu.

Sąd administracyjny stwierdził sprzeczność z prawem także tych fragmentów statutu, które wprowadzały warunek osiągnięcia kworum dla ważności zebrania wiejskiego (określono inne progi w przypadku wyboru sołtysa i rady sołeckiej oraz pozostałych spraw).

WSA nie podzielił natomiast zarzutu jakoby doszło do błędnego określenia warunków udziału mieszkańców w zebraniu wiejskim (i to mimo uznania przez Radę Miejską, że w tym przypadku miało miejsce naruszenia prawa). Sąd zwrócił uwagę na istnienie dwóch poglądów na omawianą kwestię. Ostatecznie przychylił się do stwierdzenia, że nie wszyscy mieszkańcy sołectwa mają zdolność do podejmowania uchwał objętych zakresem zadań sołectwa. Ustalenie kręgu osób uprawnionych powinno nastąpić, zdaniem WSA, poprzez odniesienie do przepisów ustawowych regulujących podejmowanie rozstrzygnięć w gminnej wspólnocie samorządowej (zwłaszcza art. 11 ust. 1 u.s.g.). Sąd zwrócił uwagę, że zebranie wiejskie jest formą demokracji bezpośredniej i uznał za dopuszczalne określenie, iż wymogiem udziału w zebraniu wiejskim jest stałe zamieszkanie na terenie sołectwa oraz posiadanie czynnego prawa wyborczego w wyborach organów gminy.

WSA nie podzielił również zarzutu dotyczącego wykorzystania sformułowania „w szczególności” w kontekście zadań sołtysa. Wskazał, że zadania tego organu zostały określone w dwóch jednostkach redakcyjnych. Statut w pierwszej kolejności wskazuje, że sołtys „wykonuje uchwały Zebrania Wiejskiego oraz inne zadania określone przepisami prawa i uchwałami organów Gminy”, a dopiero następnie określono przykładowy katalog zadań mieszczących się w tym zakresie. WSA zauważył ponadto, że w statucie ustalono zarówno zadania sołectwa, jak i jego organów. W konsekwencji uznał zastosowaną technikę legislacyjną za dopuszczalną. Wszelkie szczegółowe zadania sołtysa muszą bowiem mieścić się zarówno w zakresie zadań sołectwa, jak i w ramach ogólnego określenia zakresu działania tego organu.

Wyrok jest prawomocny.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Ustrój

Autor artykułu

Adrian Misiejko

Doktor nauk prawnych, specjalizuje się w zakresie prawa samorządu terytorialnego ze szczególnym uwzględnieniem ustroju j.s.t. i publicznego transportu zbiorowego

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj