Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

08.01.2020

Gmina odpowiada za niedostarczenie lokalu socjalnego

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Gmina ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za niedostarczenie lokalu socjalnego, w sytuacji gdy w wyroku eksmisyjnym sąd orzekł o uprawnieniu do jego otrzymania. Postanowienie Sądu Najwyższego o sygn. akt III CZP 27/18 ma doniosłe znaczenie w zakresie interpretacji podmiotu posiadającego legitymację czynną do wystąpienia z powództwem w tej sprawie. Jest nim bowiem nie tylko właściciel, tak jak literalnie wskazuje przepis art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (dalej u.o.p.l.), lecz również każdy podmiot wykazujący się tytułem rzeczowym lub obligacyjnym, który poniósł szkodę w wyniku zaniechania gminy.

Zagadnienie prawne

Sądowi Najwyższemu przedstawiono do rozstrzygnięcia  następujące zagadnienie prawne.

,,Czy spółdzielnia mieszkaniowa, zarządzająca nieruchomością i położonym na niej budynkiem, w którym znajduje się lokal zajmowany przez osobę, wobec której wydano prawomocny wyrok nakazujący jego opuszczenie i opróżnienie, posiada legitymację do wystąpienia przeciwko gminie z powództwem o odszkodowanie za nieprzydzielenie lokalu socjalnego na podstawie art. 18 ust. 5 u.o.p.l w związku z art. 417 kodeksu cywilnego, w sytuacji gdy spółdzielnia nie posiada tytułu prawno-rzeczowego (nie jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem ani użytkownikiem wieczystym) do nieruchomości lub części nieruchomości, o której mowa powyżej?"

Stan faktyczny sprawy

Spółdzielnia mieszkaniowa domagała się od gminy na podstawie art. 417 k.c. w związku z art. 18 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy odszkodowania za niewykonanie obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego osobom, wobec których sąd nakazał opróżnienie lokalu, wstrzymując eksmisję do czasu ich dostarczenia. W związku z opieszałością gminy w tym zakresie spółdzielnia mieszkaniowa poniosła szkodę poprzez utratę możliwości czerpania dochodu z nieruchomości według cen rynkowych.

Stanowiska Sądów I i II instancji

W ocenie Sądu I instancji roszczenie przewidziane w art. 18 ust.5 u.o.p.l. przysługuje jedynie właścicielowi w rozumieniu art. 140 k.c. Sąd uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa nie posiadała legitymacji czynnej do dochodzenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że spółdzielnia zawarła umowę z  Urzędem Dzielnicy W, na mocy której stała się posiadaczem zależnym gruntów.

Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, co do prawidłowości dokonanej wykładni i zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie problemu. Uzasadnieniem dla przekazania powyższego zagadnienia prawnego była odmienność interpretacji definicji właściciela, która na gruncie ustawy o ochronie praw lokatorów obejmuje również wynajmującego, któremu nie przysługuje żaden tytuł do lokalu. Zaznaczył przy tym, że istnieją podstawy prawne do zarządzania gruntami przez spółdzielnię, gdyż zostały jej oddane w posiadanie przez gminę.

Orzeczenie Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w związku z niewystarczającym określeniem stanu faktycznego i prawnego przez Sąd II instancji. Podjął jednak próbę wyjaśnienia wątpliwości, które legły u podstaw sprawy. W ocenie Sądu za szerszą interpretacją definicji właściciela niż wskazaną w art. 140 k.c. przemawia fakt nieuzasadnionego pominięcia innych podmiotów uprawnionych rzeczowo do korzystania z rzeczy i pobierania z nich pożytków – użytkownika nieruchomości albo uprawnionego z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem właściciela i uprawnień związanych z prawem własności ma charakter modelowy. Natomiast szersze rozumienie tego przepisu byłoby zgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, który chroni nie tylko własność, ale również inne prawa majątkowe. Jednocześnie Sąd Najwyższy zaznaczył, że szersza definicja właściciela zawarta w art. 2 ust.1 pkt 2 u.o.p.l. jest zaledwie punktem wyjścia do określenia kręgu podmiotów legitymowanych do dochodzenia odszkodowania od gminy. Zgodnie bowiem z regułą ujętą w art. 361 k.c. uprawnionym do odszkodowania jest każdy, kto wykaże szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z niedostarczeniem lokalu socjalnego.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Prawo cywilne

Autorzy artykułu

Piotr Kołodziejczak

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych, sporach sądowych, opracowywania i opiniowania umów

Maciej Szczubełek

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem cywilnym

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj