Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

07.06.2019

Przesłanki udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań cz. II

drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość udzielenia przez organ podatkowy ulgi w spłacie zobowiązań. Konieczne jest jednak spełnienie przez podatnika określonych przesłanek. Najwięcej wątpliwości budzi ustalenie, kiedy mamy do czynienia z ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Orzecznictwo sądów administracyjnych daje pewne wskazówki w tym zakresie.

Artykuł dostępny jest dla zarejestrowanych użytkowników

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość udzielenia przez organ podatkowy ulgi w spłacie zobowiązań. Konieczne jest jednak spełnienie przez podatnika określonych przesłanek. Najwięcej wątpliwości budzi ustalenie, kiedy mamy do czynienia z ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Orzecznictwo sądów administracyjnych daje pewne wskazówki w tym zakresie.

W pierwszej części artykułu omówiono rodzaje ulg w spłacie zobowiązań oraz przejawy wystąpienia ważnego interesu podatkowego. W tej części artykułu zostanie natomiast szczegółowo opisany interes publiczny, a także uznaniowy charakter decyzji w zakresie przyznawania ulg.

W orzecznictwie sądowym w pierwszej kolejności podkreśla się, że „interes publiczny” rozumieć można jako dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, czy korekta jego błędnych decyzji.

Na tej podstawie przyjmuje się, że pojęcie „interesu publicznego” nie ma więc stałego zakresu treści: „interes publiczny” to zespół ogólnie zarysowanych celów, które – w przypadkach określonych przez prawo – należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa (zob. wyrok NSA z 15.02.2018 r. sygn. II FSK 1765/17).

Jednocześnie wskazuje się także, że interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych (zob. wyrok NSA z 4.07.2018 r. sygn. II FSK 1733/16).

Omawiając przedmiotowe zagadnienie należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że przepisy Ordynacji podatkowej przewidują dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może zastosować ulgę podatkową – „ważny interes podatnika lub „interes publiczny”. Spójnik "lub" użyty w przepisie wskazuje przy tym na to, iż wystarczy spełnienie tylko jednej z nich (zob. wyrok NSA z 12.12.2018 r., sygn. II FSK 1951/18).

Oznacza to, że organ podatkowy w każdym wypadku winien zbadać sprawę pod kątem spełnienia obu przesłanek. Jest zatem zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z tych przesłanek.

Nie należy również zapominać, że decyzja o udzieleniu ulgi, w tym decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, ma charakter uznaniowy (zob. wyrok NSA z 11.12.2018 r. sygn. II FSK 3529/16). Tak więc organ może odmówić udzielenia ulgi, nawet gdy stwierdzi spełnienie jednej z omawianych przesłanek. Ważne jest jednak, że decyzja w sprawie odmowy ulgi musi zawierać uzasadnienie znajdujące odzwierciedlenie w zupełnie zgromadzonym materiale dowodowym sprawy.

Innymi słowy organ w pierwszej kolejności musi indywidualnie ocenić, czy w danym stanie faktycznym zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w omawianym przepisie. Jeżeli organ stwierdza brak przesłanek jest związany treścią rozstrzygnięcia – musi wydać decyzję odmowną. Jeżeli natomiast stwierdzi istnienie którejkolwiek przesłanki, może samodzielnie zdecydować, czy udzielić ulgi, czy nie. Powinien jednak pamiętać o odpowiednim uzasadnieniu takiej decyzji.

Powyższe jest istotne także w kontekście raportu NIK dot. umarzania zaległości podatkowych przez organy wykonawcze gmin, wydanego w grudniu 2018 r. NIK zwróciła bowiem uwagę, że główne nieprawidłowości w postępowaniach podatkowych dotyczyły m.in. naruszenia stosowania ustawowych przesłanek przyznawania ulg (organy podatkowe mimo, że nie stwierdziły przesłanki „ważnego interesu podatnika” lub „interesu publicznego” to umorzyły zaległości podatkowe) oraz niewłaściwe sporządzanie decyzji o umorzeniu (bez uzasadnienia faktycznego i prawnego lub z uzasadnieniem nierzetelnie sporządzonym) – zob. więcej „NIK o ulgach w spłacie zobowiązań podatkowych”.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Podatki

Autor artykułu

Katarzyna Lewandowska

doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, konsultant, specjalizuje się w zakresie podatków dochodowych oraz podatków i opłat lokalnych.

Więcej z Praktyki §

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj