Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

06.03.2018

Ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej w projekcie ustawy o jawności życia publicznego

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.
drukuj mail Share
"

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne nie może być nadużywane jako element walki politycznej lub instrument nielegalnego wywierania wpływów.

"

Dowiedz się więcej:

Dostęp do informacji publicznej

O ile zasady dostępu do informacji publicznej w projekcie ustawy o jawności życia publicznego nie mają znacząco odbiegać od aktualnych rozwiązań w tym zakresie, o tyle projektodawcy proponują rozbudować i uszczegółowić część dotyczącą ograniczenia tego prawa.

Prace nad projektem ustawy o jawności życia publicznego trwają już od 23 października 2017 r., kiedy to zaprezentowano pierwszą wersję projektu, trwają pracę nad projektem ustawy o jawności życia publicznego (zobacz więcej w artykule „Projekt ustawy o jawności życia publicznego, czyli transparentność w nowym wydaniu”). Założeniem projektu jest w głównej mierze wzmocnienie transparentności polskiego państwa. Projekt ustawy o jawności życia publicznego nie tylko zmienia, ale również poszerza dotychczasowe rozwiązania zawarte w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz ustawie o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Wszystkie te ustawy mają zostać uchylone z dniem wejścia w życie projektowanej ustawy. Jednocześnie projekt zakłada zmiany w dziesiątkach innych ustaw. Najnowszą, czwartą już wersję projektu zaprezentowano dnia 8 stycznia 2018 r.

Jak jest obecnie?

Obecnie ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ustawodawca uregulował co do zasady w art. 5 aktualnie obowiązującej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ust. 1 tego przepisu wskazano, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Prawo do informacji publicznej podlega jednocześnie ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji (ust. 2a).

Obecnie obowiązujące przepisy (w ust. 3 ww. przepisu) stanowią również, że nie można – z zastrzeżeniem powyższych przepisów – ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne – w zakresie tych zadań lub funkcji. Ograniczenia dostępu do informacji w tych sprawach nie naruszają przy tym prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw (ust. 4).

Co proponują projektodawcy?

Jak już wskazano, nowe rozwiązania mają zachować obecnie obowiązujące regulacje prawne w zakresie ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. Co prawda w najnowszym projekcie ustawy o jawności życia publicznego przepis dotyczący tej materii jest zdecydowanie bardziej rozbudowany niż obecny (przepis art. 8 projektu), to jednak wynika to w głównej mierze z doprecyzowania dzisiejszych przepisów, niż wprowadzenia nowych ograniczeń.

Prawo dostępu do informacji publicznej, zgodnie z przepisami projektowanej ustawy o jawności życia publicznego, będzie tym samym podlegać ograniczeniom, które wynikać będą z przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych, przymusowej restrukturyzacji i ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Dostęp do informacji publicznej ograniczony będzie również ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej, w szczególności jej danych osobowych oraz ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Tak jak obecnie, ograniczenie dostępu do informacji publicznej nie będzie dotyczyć:

  1. informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia lub wykonywania funkcji;
  2. przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa;
  3. postępowań administracyjnych.

Nowością ma być wyraźne wskazanie w przepisach, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej nie będzie dotyczyć umów cywilnoprawnych zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych oraz wykonywania tych umów. W tym zakresie nie będzie się jednak udostępniać adresu zamieszkania strony będącej osobą fizyczną oraz danych osobowych osób fizycznych niebędących stronami tej umowy, a których dotyczy ta umowa.

W odniesieniu do postępowań administracyjnych, to projektodawcy proponują doprecyzowanie poprzez wskazanie, że ograniczenia w dostępie do informacji publicznej w zakresie ochrony prywatności osoby fizycznej oraz tajemnicy przedsiębiorstwa nie będą dotyczyć postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie:

  1. Prawa budowlanego;
  2. ustawy o gospodarce nieruchomościami;
  3. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
  4. Prawa ochrony środowiska;
  5. działu V ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
  6. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 5 ust. 7, art. 6 ust. 7, art. 6m ust. 2b, art. 6o ust. 1 tej ustawy;
  7. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 27e tej ustawy;
  8. ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, z wyłączeniem instrumentów dzielenia ryzyka, o których mowa w art. 11 ust. 5 tej ustawy.

W odniesieniu do powyższego katalogu, projektodawcy proponują jednak, aby udostępnieniu nie podlegały dane osobowe osób trzecich.

Ograniczenia w dostępie do informacji publicznej w zakresie ochrony prywatności osoby fizycznej oraz tajemnicy przedsiębiorstwa nie będą dotyczyć – zgodnie z projektem ustawy – także:

  1. postępowań o dofinansowanie projektu prowadzonych na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju lub na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wraz ze sprawozdaniami z ich wykonania,
  2. postępowań o wydanie koncesji lub zezwoleń na rzecz przedsiębiorców, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem danych osobowych osób trzecich.

Projektodawcy proponują dodanie również przepisu, zgodnie z którym udostępnieniu w trybie projektowanej ustawy nie podlegają informacje i dokumenty, w tym akta sprawy, związane z toczącym się postępowaniem karnym, za wyjątkiem orzeczeń, o których mowa w art. 7 pkt 4 lit. a tiret trzecie (odesłanie według stanu dotyczącego projektu ustawy z dnia 13 listopada 2017 r. – obecnie powinno być odesłanie do przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c, tj. treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu), a także związane z postępowaniem przygotowawczym umorzonym z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa, braku wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej.

Aktualna wersja projektu ustawy o jawności życia publicznego zakłada również, że ww. przepisy nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw.

Podsumowanie

Obecnie projekt ustawy o jawności życia publicznego w dalszym ciągu znajduje się na etapie prac w Rządowym Centrum Legislacji. Z pojawiających się w ostatnim czasie informacji wynika, że w najbliższym czasie zaprezentowana ma być kolejna wersja projektu, a obecnie projektowany termin wejścia w życie całej ustawy (tj. co do zasady 1 marca 2018 r.) nie ma być szybszy niż połowa bieżącego roku.

"

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne nie może być nadużywane jako element walki politycznej lub instrument nielegalnego wywierania wpływów.

"

Dowiedz się więcej:

Dostęp do informacji publicznej

Autor artykułu

Mateusz Karciarz

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Więcej z Przepisów §

"

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne nie może być nadużywane jako element walki politycznej lub instrument nielegalnego wywierania wpływów.

"

Dowiedz się więcej:

Dostęp do informacji publicznej