Woda spływająca z dachu nie jest ściekiem

Wody opadowe lub roztopowe spływające z dachów nie są ściekami w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, gdyż dachy nie są „powierzchniami o trwałej nawierzchni”.

Wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. sygn. (II OSK 1755/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2014 r. sygn. (IV SA/Wa 2894/13), wydanego w sprawie ze skargi na uchwałę rady miejskiej w przedmiocie zatwierdzenia taryf na zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W listopadzie 2012 r. rada miejska zatwierdziła  taryfy na zbiorowe odprowadzanie wód deszczowych i roztopowych na terenie miasta obsługiwanym przez spółkę. Skargę na powyższą uchwałę, wniosła spółka będąca odbiorcą usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, zarzucając jej naruszenie szeregu przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Za naruszające prawo strona skarżąca uznała sposób ustalenia w taryfie ilości odprowadzonych ścieków opadowych i roztopowych dla całej gminy w oparciu o jeden punkt pomiarowy, co zdaniem skarżącej spółki nie może być traktowane jako miarodajne i obiektywne dla całego obszaru gminy. Ponadto, określony w taryfie algorytm szacunkowego obliczania ilości odprowadzanych ścieków w rzeczywistości odnosi się do niedozwolonego przez ustawę kryterium powierzchni. W ocenie skarżącej, zatwierdzona taryfa jedynie pozornie określa cenę za odprowadzanie 1m3 ścieków opadowych i roztopowych, zaś w rzeczywistości, opłata ta naliczana jest za każdy m2 powierzchni, co jest sprzeczne z przepisami ustawy. Skarżąca zarzuciła również, iż  niezgodne z prawem jest uregulowane w przedmiotowej uchwale naliczanie opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni dachów budynków przemysłowych, handlowych, usługowych, zabudowy mieszkalnej, które nie są „ściekami” w rozumieniu definicji legalnej tego pojęcia. Nie można bowiem zaliczyć powierzchni dachów do określonego w art. 2 pkt 8 lit. c ustawy pojęcia „powierzchni zanieczyszczonej o trwałej powierzchni”.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r. sygn.( IV SA/Wa 2894/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił argumentację skarżącej spółki i stwierdził, że uchwała rady miejskiej zatwierdzająca taryfy za zbiorowe odprowadzenie wód deszczowych i roztopowych została wydana z naruszeniem prawa oraz, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że naliczanie opłat za odprowadzanie ścieków w postaci wód opadowych i roztopowych, przy zastosowaniu jako przelicznika 1 m2 powierzchni dachów nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Odnosząc się do kwestii ustalania ilości odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych wyłącznie w oparciu o jeden punkt pomiarowy, Sąd zaznaczył jednocześnie, że: „przepisy ustawy jednoznacznie wskazują, że ilość odprowadzanych ścieków opadowych i roztopowych, co do zasady, winna być ustalana na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w ich braku, na podstawie pisemnej umowy o odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a odbiorcą usług.”

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła rada gminy, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji niewłaściwą wykładnię przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, podnosząc, że w świetle ustawy ilość odprowadzanej wody musi być liczona w metrach sześciennych a uwzględnienie czynnika metrów kwadratowych stanowi jedynie sposób na jej wyliczenie, będąc podstawą dla obliczania ilości odprowadzanej wody. W skardze kasacyjnej gmina zakwestionowała stanowisko Sądu I instancji, jakoby wody opadowe lub roztopowe spływające z dachów nie były ściekami w rozumieniu ustawy, gdyż dachy nie są „powierzchniami o trwałej nawierzchni”. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, dachy w miastach stanowią powierzchnię zanieczyszczoną, a zaliczenie ich do takich powierzchni odbywa się nie na podstawie rodzaju trwałej nawierzchni, ale na podstawie lokalizacji tych powierzchni. Powierzchnie o trwałej nawierzchni położone w miastach winny być zatem traktowane jako powierzchnie zanieczyszczone.

Wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. sygn. (II OSK 1755/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy w całości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w kasacji, NSA wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przez ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi, rozumieć należy „wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów”. Powołując się na przyjmowane dotąd jednolicie poglądy sądów administracyjnych, NSA podkreślił, że powierzchnia dachów nie mieści się w ustawowym pojęciu „powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni”. Sąd ten wskazał jednoznacznie, że nawet jeśli podzielić pogląd skarżącej kasacyjnie gminy o możliwości objęcia definicją „powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni” także dachów, to w świetle obowiązujących regulacji nie ma podstaw do nakładania w taryfach, opłat za ścieki z wód opadowych i roztopowych z dachów według powierzchni tych dachów. Ilość odprowadzonych ścieków ustalać należy na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w razie braku urządzeń pomiarowych na podstawie umowy, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.