Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

20.07.2015

Współwłasność publiczno-prywatna jako skutek zwrotu udziału w nieruchomości

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.
drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 roku wydanym w sprawie o sygn. akt: SK 26/14, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, jest niezgodny z Konstytucją RP.

Trybunał Konstytucyjny orzekł w dniu 14 lipca 2015 roku, że art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (wyrok wydany w sprawie o sygn. akt: SK 26/14).

Co oznacza ww. wyrok?

Na skutek wyroku Trybunału, organy prowadzące postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z wniosku części poprzednich współwłaścicieli (lub ich spadkobierców), będą musiały wydać merytoryczną decyzję o zwrocie na rzecz uczestników postępowania przysługujących im udziałów we współwłasności, nawet jeśli pozostali poprzedni współwłaściciele nie brali udziału w postępowaniu. W takim wypadku organ będzie musiał jednak wykazać, że ich poszukiwanie okazało się niemożliwe, lub nadmiernie utrudnione.

Zarząd nieruchomością wspólną

Wydanie decyzji na rzecz tylko części poprzednich współwłaścicieli oznaczać będzie, że na wywłaszczonej nieruchomości powstanie stan współwłasności publiczno-prywatnej (współwłaścicielami będą z jednej osoby, na rzecz których nastąpił zwrot, z drugiej zaś, podmiot na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie). Może to rodzić problemy związane z zarządem nieruchomością wspólną. Podmioty publiczne mogą bowiem wykorzystywać mienie, jedynie w sposób wskazany w ustawach. Dla przykładu, w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku – o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782) [dalej: ugn] zawarte są wskazania dla gmin, jak mogą wykorzystywać gminne zasoby nieruchomości – mogą być one przeznaczone na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej, a w szczególności na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych z tym budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, a także na realizację innych celów publicznych.

Problem z wykorzystaniem nieruchomości przez podmioty publiczne

Jednakże, skoro nastąpi zwrot udziałów w nieruchomości na rzecz niektórych z poprzednich współwłaścicieli, to oznaczać to musi, że nieruchomość była zbędna na cel publiczny wskazany w decyzji o wywłaszczeniu. Wykorzystanie zaś przez podmiot publiczny nieruchomości na inny cel publiczny, niż wskazany w decyzji, rodziło by konieczność zawiadomienia na podstawie art. 136 ugn, poprzedniego współwłaściciela lub jego spadkobierców o tym zamiarze. Rozwiązanie to, mając na uwadze, że organ prowadzący postępowanie zwrotowe nie odnalazł tych osób już wcześniej, poddaje w wątpliwość możliwość prawidłowego wykorzystania przez podmioty publiczne takich nieruchomości na inne cele publiczne, a de facto, jakiegokolwiek wykorzystania takich nieruchomości. Jak wskazuje bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 roku (sygn. akt: II SA/Kr 1119/08), „po to, aby zawiadomienie, o którym mowa w przywołanej normie prawnej było możliwe, „właściwy organ” musi ustalić jego adresata”.

Możliwe rozwiązanie

Jednym z możliwych rozwiązań wyżej opisanej sytuacji, będzie zniesienie współwłasności publiczno-prywatnej na zasadach wskazanych w Kodeksie cywilnym. Skoro bowiem podmioty publiczne nie będą mogły wykorzystywać nieruchomości na inne cele niż wskazane w decyzji o wywłaszczeniu, to ich rola w korzystaniu z nieruchomości ograniczać musiałaby się do biernego znoszenia faktu, że są ich współwłaścicielami.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Nieruchomości

Autor artykułu

Wojciech Gwóźdź

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki nieruchomościami

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

  • Brak nadchodzących wydarzeń
Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj