Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.






Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

14.10.2013

Referendum w sprawie odwołania wójta

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.
drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Jedną z form odwołania organu wykonawczego w gminie jest referendum. Z inicjatywą mogą wystąpić zarówno rada gminy jak i mieszkańcy.

Artykuł dostępny jest dla zarejestrowanych użytkowników

Jedną z form odwołania organu wykonawczego w gminie jest referendum. Z inicjatywą mogą wystąpić zarówno rada gminy jak i mieszkańcy.

W związku z referendum w sprawie odwołania prezydent Warszawy – Hanny Gronkiewicz – Waltz, które odbyło się w niedzielę 13 października 2013 r., postanowiliśmy nieco przybliżyć Państwu powyższą problematykę.

Zasady i tryb przeprowadzania referendów reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 roku o referendum lokalnym [dalej: u.r.l.).

Szczególną formą referendum lokalnego jest prawo odwołania organów samorządu terytorialnego pochodzących z wyborów powszechnych. Możliwość ta na poziomie gminy dotyczy wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z inicjatywą ma prawo wystąpić zarówno rada gminy, jak i mieszkańcy.

Odwołanie z inicjatywy rady gminy

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1b u.r.l. referendum w sprawie odwołania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) może być przeprowadzone także z inicjatywy rady gminy. Procedura ta dokonywana jest w skomplikowanym trybie. Rada może podjąć taką uchwałę, gdy nie udzieli wójtowi absolutorium z wykonania budżetu gminy lub z przyczyn innych niż nieudzielenie absolutorium.

Rada gminy, po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy przed zakończeniem kadencji, może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Może to nastąpić jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady. Uchwałę taką rada gminy podejmuje większością co najmniej 3/5 głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu imiennym. Również wniosek w sprawie zarządzenia referendum musi spełniać określone wymogi formalne. Przede wszystkim wymagana jest forma pisemna wraz z uzasadnieniem przyczyny odwołania. Ponadto wniosek podlega obligatoryjnemu zaopiniowaniu przez komisję rewizyjną.

Inaczej wygląda procedura odwołania wójta wskutek nieudzielania mu absolutorium. Zgodnie z art. 28a ustawy o samorządzie gminnym uchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium, podjęta po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy przed zakończeniem kadencji, jest równoznaczna z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta. Nieudzielanie absolutorium nie jest równoznaczne z zarządzeniem referendum. Uchwała w sprawie przeprowadzenia referendum może być podjęta nie wcześniej niż po upływie 14 dni od przyjęcia uchwały o nieudzieleniu wójtowi absolutorium. Przed podjęciem takiej uchwały rada gminy musi jednak zapoznać się z opinią regionalnej izby obrachunkowej w sprawie uchwały rady gminy o nieudzieleniu absolutorium oraz wysłuchuje wyjaśnień wójta (burmistrza, prezydenta miasta). By uchwała o przeprowadzeniu referendum została przyjęta, musi być podjęta bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu imiennym.

Odwołanie z inicjatywy mieszkańców

Z inicjatywą mogą również wystąpić mieszkańcy gminy. Zgodnie z art. 11 u.r.l. z inicjatywą przeprowadzenia referendum na wniosek mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego wystąpić może:

-     grupa co najmniej 15 obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do organu   stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego, a w odniesieniu do referendum gminnego - także pięciu obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do rady gminy;

-     statutowa struktura terenowa partii politycznej działająca w danej jednostce samorządu  terytorialnego;

-     organizacja społeczna posiadająca osobowość prawną, której statutowym terenem działania jest co najmniej obszar danej jednostki samorządu terytorialnego.

Następnie inicjator referendum powiadamia na piśmie wójta oraz komisarza wyborczego o zamiarze wystąpienia z inicjatywą. Zgodnie z zapisami ustawy, inicjator na swój koszt, powiadamia także mieszkańców gminy o przedmiocie referendum.

W ciągu 60 dni od powiadomienia wójta należy zebrać podpisy mieszkańców popierających tą inicjatywę. Aby referendum mogło zostać zorganizowane, inicjatywę musi poprzeć co najmniej 10% osób uprawnionych do głosowania. Komisarz wyborczy w ciągu 30 dni od złożenia wniosku ma obowiązek wydać postanowienie o przeprowadzeniu referendum lub odrzuceniu wniosku.

Kiedy referendum będzie ważne?

Referendum powinno się odbyć w ciągu 50 dni od opublikowania postanowienia komisarza o przeprowadzeniu głosowania. Głosowanie powinno się odbyć w dzień wolny od pracy. Referendum jest ważne, jeżeli do urn pójdzie co najmniej 3/5 głosujących spośród tych, którzy uczestniczyli w wyborach, w których wybierano wójta. Wójt zostanie odwołany, gdy spośród ważnych głosów więcej będzie za odwołaniem niż przeciw.

Planowane zmiany

Prezydencki projekt zmiany ustawy samorządowej, o którym pisaliśmy w artykule z dnia 7 września 2013 r. pt. „Nowa jakość w gminie, czyli prezydencki projekt ustawy samorządowej już w Sejmie”, przewiduje zmiany również w zakresie przeprowadzania referendów lokalnych.

Założeniem jest zaostrzenie zasad dotyczących odwoływania w drodze referendum organów jednostek samorządu terytorialnego wyłonionych w wyborach bezpośrednich. W przypadku takiego referendum niezbędna byłaby frekwencja nie mniejsza niż w trakcie wyborów, które wygrał dany wójt czy burmistrz (obecnie wystarczy 3/5 liczby osób, które brały udział w wyborach).

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Ustrój

Autorzy artykułu

Maciej Kiełbus

Partner, prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Marta Bokiej

aplikant radcowski, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem prawa nieruchomości i inwestycji budowlanych

Więcej z Praktyki §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj