27.02.2018


Ponaglenie przy dostępie do informacji publicznej?

KATEGORIA: Przepisy

Projektowana obecnie ustawa o jawności życia publicznego zawiera szereg nowości również w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Prace nad ww. projektem trwają już od 23 października 2017 r., kiedy to zaprezentowano pierwszą wersję projektu, trwają pracę nad projektem ustawy o jawności życia publicznego (zobacz więcej w artykule „Projekt ustawy o jawności życia publicznego, czyli transparentność w nowym wydaniu”). Założeniem projektu jest w głównej mierze wzmocnienie transparentności polskiego państwa. Projekt ustawy o jawności życia publicznego nie tylko zmienia, ale również poszerza dotychczasowe rozwiązania zawarte w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz ustawie o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Wszystkie te ustawy mają zostać uchylone z dniem wejścia w życie projektowanej ustawy. Jednocześnie projekt zakłada zmiany w dziesiątkach innych ustaw. Najnowszą, czwartą już wersję projektu zaprezentowano dnia 8 stycznia 2018 r.

O ile w zakresie zasad dostępu do informacji publicznej projektodawcy w uzasadnieniu wskazują,  że projekt nie przewiduje wprowadzenia zbyt wielu zmian, to jednak niektóre z zaproponowanych nowych rozwiązań prawnych w tym zakresie może w istotny sposób zmienić procedurę udostępniania informacji publicznej. Jedną z takich istotnych nowości jest propozycja uregulowania instytucji ponaglenia. Ponaglenie, jako instytucja mająca z założenia wpłynąć na przyspieszenie postępowań administracyjnych, wprowadzona została do polskiego porządku prawnego zeszłoroczną nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. więcej: „Czy ponaglenie usprawni działanie administracji?”). Proponowane w projekcie ustawy o jawności życia publicznego regulacje w tym zakresie w mają nawiązywać do instytucji znanej obecnie z Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 37 Kodeksu).

Ponaglenie przy dostępie do informacji publicznej miałoby zostać uregulowane wraz z przepisami dotyczącymi terminu udostępnienia informacji publicznej. Projektodawcy proponują, aby – analogicznie jak to jest obecnie – udostępnienie informacji publicznej następowało niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast, jeżeli informacja nie mogłaby być udostępniona w tym terminie podmiot zobowiązany do jej udostępnienia miałby obowiązek powiadomienia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni wnioskowaną informację publiczną. Nowością w tym zakresie ma być skrócenie wydłużonego terminu na udostępnienie informacji z 2 miesięcy do 30 dni od dnia złożenia wniosku. Kolejną nowością m być odpowiednie stosowanie do ww. przepisów, art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi on, że „Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu”.

Najistotniejszym novum w powyższym zakresie jest jednak propozycja wprowadzenia wspomnianej już instytucji ponaglenia. Jeżeli bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie zostanie rozpatrzony w terminie wskazanym powyżej, wnioskodawcy miałoby służyć prawo do wniesienia ponaglenia. Ponaglenie to wnosić się będzie do podmiotu, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej i powinno ono zostać rozpatrzone w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.

W powyższym zakresie istotne jest również to, że projektodawcy proponują aby do uregulowanego przepisami projektowanej ustawy ponaglenia, stosować przepis art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego (a więc m.in. w zakresie wymogów formalnych składanego ponaglenia, czy też sposobu jego rozpatrzenia).

Wprowadzenie instytucji ponaglenia spowoduje również modyfikację dotychczasowej procedury skarżenia do sądu administracyjnego bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. O ile obecnie na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy o dostępie do informacji publicznej skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność można wnieść wraz z upływem terminu przewidzianego na udostępnienie informacji publicznej, to założeniem projektowanych rozwiązań wydaje się być możliwość złożenia takiej skargi dopiero po wyczerpaniu dostępnych rozwiązań prawnych uregulowanych przepisami ustawy o jawności życia publicznego, a więc dopiero po złożeniu ponaglenia.

Obecnie projekt ustawy o jawności życia publicznego w dalszym ciągu znajduje się na etapie prac w Rządowym Centrum Legislacji. Z pojawiających się w ostatnich dniach informacji wynika, że w najbliższym czasie zaprezentowana ma być kolejna wersja projektu, a obecnie projektowany termin wejścia w życie całej ustawy (tj. co do zasady 1 marca 2018 r.) nie ma być szybszy niż połowa bieżącego roku.



Autor:
Mateusz Karciarz

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego


TAGI: Informacja publiczna, Jawność życia publicznego, Nowelizacja KPA,



Tekst pochodzi z portalu Prawo Dla Samorządu