Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.



Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

10.03.2017

Uchwały w przedmiocie opłat za przedszkola w ocenie wojewody

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.
drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Z dniem 9 grudnia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła m.in. zmianę sposobu finansowania pobytu sześciolatków w przedszkolach.

W konsekwencji zmiany ustawy, kolejne rady gmin podejmują uchwały w sprawie wymiaru czasu bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki oraz wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego.

Uchwały w przedmiocie opłat za przedszkola, podejmowane przez rady gmin województwa wielkopolskiego, stają się aktualnie przedmiotem licznych rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody Wielkopolskiego. Spośród zastrzeżeń kierowanych wobec uchwał, wyróżnić można kilka, które regularnie powtarzają się w treści orzeczeń organu kontroli.

Podstawa programowa

Jak wynika z treści wydawanych rozstrzygnięć nadzorczych, zdaniem Wojewody, sprzeczne z obowiązującymi przepisami jest powoływanie się (na potrzeby wskazywania wymiaru godzin, w ramach których zapewnione jest bezpłatne nauczanie, wychowanie i opieka) na pojęcie realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego.

Natomiast, zgodnie z treścią ustawowej delegacji (art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty): rada gminy określa wysokość opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego dzieci w wieku do lat 5  (...) w czasie przekraczającym wymiar bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki (który zgodnie z ustawą nie może być krótszy niż 5 godzin dziennie).

Cytując treść Rozstrzygnięcia Nadzorczego nr KN-I.4131.1.116.2017.3 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 lutego 2017 r.: „w aktualnym stanie prawnym przy ustalaniu opłat w trybie art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, nie ma już znaczenia jakie świadczenia, czy to związane z realizacją podstawy programowej, czy też z nią nie związane, będą realizowane w czasie nieobjętym bezpłatnym pobytem w przedszkolu. (...) W tej sytuacji w czasie objętym opłatą mogą być realizowane: zajęcia obejmujące w pewnej części świadczenia dotyczące nauczania, wychowania i opieki, mieszczące się w zakresie podstawy programowej wychowania przedszkolnego, jak i odnoszące się w pozostałej części do nauczania, wychowania i opieki, w zakresie nie realizującym podstawy programowej”.

Pełna czy rozpoczęta godzina?

Zgodnie z art. 14 ust. 5a ustawy o systemie oświaty, wysokość opłaty, o której mowa w ust. 5 pkt 1 (tj. opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w czasie przekraczającym ustalony przez radę gminy wymiar bezpłatnej opieki), nie może być wyższa niż 1 zł za godzinę zajęć.

Tymczasem, w treści licznych uchwał podejmowanych w przedmiocie wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego, znaleźć można zapis mówiący o opłacie za każdą rozpoczętą godzinę zajęć. Zdaniem wojewody, intencją ustawodawcy, posługującego się pojęciem godziny, było wprowadzenie odpłatności za pełną,  godzinną  (60 minutową) usługę.

Uzasadniając swoje stanowisko, Wojewoda powołał się m. in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt IV SA/Po 1167/12), w którym to (cytując treść Rozstrzygnięcia Nadzorczego nr KN – I.4131.1.46.2017.8) sąd „uznał za wadliwe naliczanie opłat za każdą rozpoczętą godzinę korzystania ze świadczeń jak za godzinę pełną. Zdaniem Sądu taka regulacja pozostaje w sprzeczności z niekwestionowaną w orzecznictwie zasadą ponoszenia opłat tylko za rzeczywisty czas korzystania przez dziecko z danego świadczenia. Powyższe stanowisko podziela organ nadzoru, uznając, że ustalenie możliwości naliczania opłaty za każdą rozpoczętą godzinę zajęć stanowi niedopuszczalną modyfikację przywołanej normy art. 14 ust. 5a u.s.o.”

Sposób obliczania wysokości opłaty

Problematyczną kwestię stanowić może również ustalenie prawidłowego sposobu obliczania wysokości miesięcznej opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego.

Mianowicie, na potrzeby ustalania przedmiotowej należności, rady gminy stosują współczynnik „zadeklarowanej przez rodziców/opiekunów prawnych liczby godzin pobytu dziecka w oddziale przedszkolnym”.

Zdaniem Wojewody Wielkopolskiego, posłużenie się pojęciem „zadeklarowanej liczby godzin” stanowi niezgodne z prawem oderwanie wysokości ponoszonej opłaty od  faktycznie świadczonej usługi. Natomiast, jak wynika z analizy rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody, opłata ponoszona za korzystanie z wychowania przedszkolnego stanowić ma ekwiwalent za rzeczywiście uzyskane świadczenie.

Zgodnie z treścią Rozstrzygnięcia Nadzorczego nr KN-I.4131.1.116.2017.3 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 lutego 2017 r., „z treści przepisu art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty wynika, że zakres udzielonego radzie gminy upoważnienia sprowadza się do ustalenia wysokości opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w czasie przekraczającym wymiar zajęć określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wprowadzenie do sposobu obliczania miesięcznej wysokości opłaty pojęcia deklaracji rodzica, tj. tutaj >>zdeklarowanej przez rodziców/ opiekunów prawnych liczby godzin pobytu dziecka w oddziale przedszkolnym ponad czas realizacji podstawy programowej<< oznacza konieczność ponoszenia przez rodziców opłat za czas zadeklarowanego przez nich pobytu dziecka w przedszkolu, a nie za rzeczywisty czas przebywania ich dziecka w przedszkolu”.

Wojewoda zwraca przy tym uwagę, że proponowany przez rady gminy sposób formułowania opłaty (tj. przy uwzględnieniu deklarowanej długości pobytu dziecka w przedszkolu), skutkuje uznaniem jej za opłatę ponoszoną za gotowość do świadczenia usługi, co pozostawać będzie w sprzeczności z celem regulacji i intencją ustawodawcy.

Kierunek rozstrzygnięć podejmowanych przez Wojewodę Wielkopolskiego pokazuje wyraźną intencję organu nadzoru, aby możliwie kompleksowo zabezpieczać interesy mieszkańców gmin i – o ile to możliwe - nie obciążać ich kosztami. Należy jednak dbać o to, aby taką retorykę stosować w sposób racjonalny i uzasadniony, by nie doprowadzić do nadmiernego obciążania gmin konsekwencjami takich praktyk.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Autor artykułu

Aleksandra Misiun

radca prawny, specjalizuje się w prawie gospodarczym, cywilnym, w zagadnieniach związanych z gospodarką wodno-ściekową oraz w prawie samorządowym

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj